ترشح و عفونت واژن؟

توضیح کلی
- ترشحات واژن (لکووره) در زنان سالم هم وجود دارد و حجم و قوام آن در طول چرخه قاعدگی تغییر می‌کند.
افزایش ترشحات دقیقاً در روز‌های تخمک‌گذاری (معمولاً حدود روز 12–16 چرخه) طبیعی است و معمولاً شفاف، چسبنده یا کش‌دار است و بو یا خارش ندارد.
تحلیل مورد شما
- شما می‌گویید از وقتی یادِتان می‌آید ترشحات داشته‌اید و چند روزی خیلی زیاد بوده و لک لباس زیر ایجاد می‌کرده؛ سپس سال‌ها بدون سوزش یا خارش بوده و بوی بد هم نداشته.
این الگو می‌تواند با ترشح طبیعی چرخه‌ای (مخصوصاً اگر در حوالی روز‌های تخمک‌گذاری باشد) سازگار باشد.
- وقتی چند سال بعد دچار سوزش و خارش شدید و با فلوکونازول بهتر شدید، احتمال عفونت قارچی (کاندیدا) قوی است؛ پاسخ به فلوکونازول معمولاً نشان‌دهنده کاندیدیازیس است.
اما بازگشت ترشحات بعد از مدتی می‌تواند به علت عود عفونت قارچی، درمان ناکافی، مصرف آنتی‌بیوتیک قبلی، دیابت کنترل‌نشده، یا اینکه علت اولیه چیز دیگری (مثل و اژینوز باکتریال یا تریکومونیا یا التهاب دهانه رحم) بوده باشد.
علل شایع افزایش ترشح
- فیزیولوژیک: تخمک‌گذاری، بارداری
- کاندیدیازیس (برفکی): ترشحات سفید و پِرُپَر مانند، معمولاً خارش و سوزش
- و اژینوز باکتریال (BV): ترشح نازک خاکستری، بو (بوی نامطبوع ماهی)، گاهی بدون خارش
- تریکومونیازیس: ترشح کف‌آلود زرد/سبز، بو، خارش/سوزش، درد موقع ادرار یا رابطه
- عفونت‌های دهانه رحم (کلامیدیا، گنوکوکوس): ممکن است ترشح افزایش‌یافته بدون درد یا با خونریزی پس از مقاربت
- عوامل غیرعفونی: IUD، واکنش به صابون/ژل، جسم خارجی
چه آزمایش‌هایی کمک‌کننده است
- معاینه لگنی و اسپکولوم توسط پزشک
- بررسی رنگ، بو و pH واژن (pH نرمال واژن حدود
3.8–4.5 است؛ pH>4.5 به سمت BV یا تریکومونا می‌رود)
- نمونه‌برداری از ترشحات برای: میکروسکوپ (wet mount)، تست KOH (برای قارچ)، تست پاپ یا کشت، آزمایش PCR برای تریکومونا، کلامیدیا و گونوره
- در صورت سابقه جنسی جدید یا چند شریک، تست‌های STI کامل
- در صورت مشکوک بودن به دیابت: چک قند خون
گزینه‌های درمان (بسته به علت)
- کاندیدیازیس: یک دوز خوراکی فلوکونازول یا کرم/شیاف‌های موضعی آزول (طبق تجویز پزشک). در عود‌های مکرر ممکن است درمان سرکوب‌کننده (مثلاً فلوکونازول هفتگی برای چند ماه) مطرح شود.
- و اژینوز باکتریال: مترونیدازول خوراکی یا ژل واژینال؛ درمان شریک معمولاً لازم نیست مگر بازگشت مکرر و رابطه جنسی بدون محافظت.
- تریکومونیازیس: مترونیدازول یا تینیدازول خوراکی برای هر دو شریک جنسی.
- عفونت‌های گردن رحم (کلامیدیا/گنوکوکوس): آنتی‌بیوتیک‌های خاص طبق نتیجه تست
- در صورت وجود IUD، گاهی لازم است بررسی یا برداشتن دستگاه انجام شود.
مشاوره و اقدامات خودمراقبتی
- از دوش واژینال و شوینده‌های معطر یا شست‌وشوی تند و شدید خودداری کنید.
- از لباس زیر نخی و گشاد استفاده کنید، از پارچه‌های مصنوعی و لباس مرطوب بپرهیزید.
- هنگام توالت از جلو به عقب پاک کنید تا آلودگی روده‌ای منتقل نشود.
- از محصولات معطر در ناحیه تناسلی استفاده نکنید.
- در صورت رابطه جنسی، تا تعیین علت و درمان کامل، از کاندوم استفاده کنید یا از رابطه خودداری کنید.
چه زمانی باید فوراً به پزشک مراجعه کنید
- تب، درد شدید لگنی یا شکم
- خونریزی غیرطبیعی یا زیاد، یا درد حین مقاربت که جدید است
- ترشح بسیار بدبو یا تغییر رنگ ناگهانی، یا افزایش ناگهانی مقدار که با علائم عمومی همراه است
- بارداری و هرگونه ترشح غیرطبیعی — در دوران بارداری تشخیص و درمان سریع مهم است
نتیجه‌گیری و توصیه مشخص برای شما
- چون شما:
1 سابقه طولانی ترشح داشته‌اید که ممکن است بخشی از آن فیزیولوژیک باشد و
2 سابقه جواب دادن به فلوکونازول وجود دارد، احتمال ترکیبی از ترشح طبیعی چرخه‌ای و دوره‌ای عفونت قارچی یا دیگر عفونت‌ها وجود دارد.
- بهترین گام بعدی: مراجعه به پزشک زنان برای معاینه و گرفتن نمونه از ترشح (wet mount، pH، تست KOH، و در صورت نیاز PCR/کشت). بر اساس نتیجه، درمان هدفمند (قارچی، باکتریایی یا انگلی) تجویز می‌شود.
اگر درمان قبلی بدون تشخیص بوده یا عود مکرر دارید، بررسی علت‌های مستعدکننده (مثلاً دیابت، مصرف آنتی‌بیوتیک یا حالات هورمونی) نیز مهم است.
در صورت نیاز می‌توانید شرح کامل‌تری از: زمان‌بندی دقیق ترشحات نسبت به سیکل قاعدگی، رنگ/قوام/بو، سابقه دارویی اخیر، وضعیت جنسی و بارداری را بفرستید تا راهنمایی دقیق‌تری بدهم، اما باز هم معاینه و آزمایش توسط پزشک الزامی است.