آیا برداشتن خال سیاه ضرر دارد؟

پاسخ کوتاه: بله — بهتر است خال سیاه صورت را توسط پزشک متخصص (پوست یا جراح پلاستیک) ارزیابی و در صورت لزوم برداشته شود.
برداشتن توسط آرایشگر یا در منزل خطراتی دارد و ممکن است موجب از دست رفتن فرصت تشخیص بیماری‌های جدی (مثل ملانوما)، عفونت یا اسکار نامطلوب شود.
توضیح کامل:
1 تعیین ماهیت خال: "خال سیاه" می‌تواند انواع مختلفی داشته باشد: خال معمولی (نیوس)، خال ملانوسیتی، لکهٔ سن (lentigo)، کراتوز سبورئیک، یا در موارد نادر ملانوما (سرطان پوست). تنها معاینه پزشکی و در صورت نیاز نمونه‌برداری (بیوپسی) و آزمایش پاتولوژی می‌تواند تشخیص قطعی بدهد.
2 علائم هشدار (قانون ABCDE) که نیازمند مراجعه فوری به متخصص پوست هستند: A = Asymmetry (غیرقرینه بودن)، B = Border irregularity (حاشیه نامنظم)، C = Color variegation (رنگ‌های متفاوت داخل خال)، D = Diameter بیش از ~6 میلی‌متر یا رشد سریع، E = Evolving (تغییر در اندازه، شکل، رنگ، خون‌ریزی، زخمی شدن یا درد). اگر هر یک از این موارد وجود دارد، برداشتن و ارسال نمونه برای پاتولوژی الزامی است.
3 چرا آرایشگر مناسب نیست: آرایشگران معمولاً توانایی تشخیص ضایعات مشکوک را ندارند و روش‌های آنها ممکن است برداشتن سطحی بدون ارسال نمونه برای آزمایش باشد.
اگر ضایعه بدخیم باشد، برداشتن سطحی می‌تواند باعث باقی ماندن سلول‌های سرطانی، بدتر شدن تشخیص و حتی گسترش آن شود.
همچنین رعایت نکات استریل و مدیریت عفونت و ترمیم مناسب جای زخم در حیطه پزشکی است.
4 روش‌های پزشکی مرسوم برای برداشتن خال و زمان مناسب هر کدام:
- بیوپسی برشی یا برداشتن کامل با حاشیه (excisional biopsy): وقتی شک به بدخیمی وجود دارد؛ ضایعه کامل برداشته و برای پاتولوژی ارسال می‌شود.
- برداشتن با تیغ و بخیه (excision with sutures): برای خال‌های صورت که نیاز به ترمیم دقیق برای کاهش اسکار دارند.
- برش سطحی (shave excision) و الکترودیسیکاسیون: برای خال‌های خوش‌خیم و سطحی، اما برای ضایعات مشکوک مناسب نیست چون نمونه کامل برای پاتولوژی تهیه نمی‌شود.
- کرایوتراپی، لیزر یا کندن (curettage): گاهی برای ضایعات خوش‌خیم و آرایشی استفاده می‌شود، اما اگر تشخیص قطعی نیست، استفاده از این روش‌ها نامناسب است.
5 عوارض احتمالی برداشتن خال (چه به‌صورت پزشکی و چه غیرحرفه‌ای): اسکار (زخم) یا تغییر رنگ پوست، عفونت، خون‌ریزی، بازگشت خال، و مهم‌تر از همه از دست رفتن فرصت تشخیص و درمان سرطان پوست.
6 مراقبت‌های بعد از برداشتن: تمیز نگه داشتن محل، استفاده از آنتی‌بیوتیک موضعی اگر پزشک تجویز کند، دوری از آفتاب مستقیم و استفاده از ضدآفتاب قوی تا بهبود و به‌ویژه در ماه‌های اول برای کاهش تغییر رنگ زخم.
برداشتن بخیه معمولاً 5–14 روز بسته به محل و تکنیک.
7 چه زمانی فوراً به پزشک مراجعه کنید: خون‌ریزی شدید، علائم عفونت (قرمزی پیشرونده، ترشح چرکی، تب)، یا هر تغییر سریع در خال که قبلاً پایدار بوده است.
8 توصیه عملی: ابتدا به متخصص پوست مراجعه کنید تا ضایعه را با دیداری (و در صورت نیاز درماتوسکوپی) بررسی کند.
اگر پزشک خال را بی‌خطر تشخیص دهد و بیمار صرفاً خواهان حذف آرایشی باشد، پزشک روش مناسب و نحوه کاهش اسکار را پیشنهاد می‌دهد.
هرگز از روش‌های خانگی (سوزاندن، اسید‌ها، تیغ، چسب‌های درمانی) استفاده نکنید.
نتیجه‌گیری: برداشتن خال سیاه روی صورت ممکن است بی‌خطر باشد اگر توسط پزشک انجام شود، اما اقدام غیرپزشکی (آرایشگر یا روش‌های خانگی) خطرات قابل‌توجهی دارد.
بهترین راه این است که ابتدا توسط متخصص پوست معاینه شوید تا تشخیص قطعی داده و روش مناسب با توجه به ماهیت خال و اولویت‌های زیبایی شما انتخاب شود.