شیاف پروژسترون مصرف کنم یا نه توی هفته ۳۰بارداری؟

خلاصه کوتاه:
- معیار تصمیم‌گیری عمدتاً بر پایه طول سرویکس به‌وسیله سونوگرافی واژینال و سابقه بالینی (به‌ویژه سابقه زایمان زودرس) است. سونوگرافی واژینال معیار طلایی است.
اگر طول سرویکس با سونو واژینال ≧ 25–30 میلی‌متر و شما سابقه زایمان زودرس ندارید، معمولاً نیازی به شیاف پروژسترون نیست.
اگر طول < 25 میلی‌متر یا سابقه‌ زایمان پیش‌رس دارید، ادامه پروژسترون می‌تواند مفید باشد.
توضیح دقیق‌تر و گام‌های عملی:
1 منبع اختلاف: سونو شکمی مقابل سونو واژینال
- سونوگرافی واژینال (TVUS) استاندارد «طلایی» برای اندازه‌گیری طول سرویکس است و نتایج دقیق‌تری نسبت به سونو شکمی می‌دهد.
سونو شکمی ممکن است طول را بیش‌برآورد کند.
بنابراین نتیجه سونو واژینال (که گفته‌اید ۳۰ میلی‌متر) معتبرتر است.
2 چه طولی نیاز به مداخله دارد؟
- در بارداری تک‌قلو بدون سابقه زایمان زودرس، اگر طول سرویکس ≤ 25 میلی‌متر در اواسط بارداری (معمولاً 16–24 هفته) وجود داشته باشد، شواهد از مفید بودن پروژسترون واژینال برای کاهش خطر زایمان پیش از موعد حمایت می‌کنند.
در هفته ۳۰، اگر طول هنوز کوتاه باشد (معمولاً <25 میلی‌متر) و خصوصاً اگر قبلاً کوتاهی مشاهده شده یا علائم دارید، ممکن است درمان ادامه یابد.
- اگر طول سرویکس واژینال 30 میلی‌متر است و هیچ سابقه‌ی زایمان زودرس یا علائم پیش‌جهش (انقباض مکرر، درد، ترشح یا خونریزی) ندارید، معمولاً نیازی به ادامه شیاف نیست.
3 سابقه بالینی مهم است
- اگر سابقه زایمان خودبه‌خودی پیش از 37 هفته دارید، یا قبلاً برای کوتاهی سرویکس درمان شده‌اید، پروژسترون (یا اقدامات دیگر مثل سرکلاژ/قاب‌بندی) ممکن است توصیه شود حتی اگر طول در حد مرزی باشد.
بنابراین روشن کنید که آیا سابقه زایمان زودرس دارید یا خیر.
4 دوز، مدت و ایمنی
- دوز‌های مرسوم پروژسترون واژینال متفاوت‌اند (مثلاً 200 mg یک‌بار در روز یا 100 mg دو بار در روز یا ژل 90 mg شبانه) و پزشک طبق پروتکل خودش تعیین می‌کند.
برخی پروتکل‌ها ادامه تا هفته 34–36 را پیشنهاد می‌کنند در صورت وجود ریسک.
- پروژسترون واژینال معمولاً نسبتاً بی‌خطر و با عوارض سیستمیک کم است؛ عوارض شایع شامل ترشحات، احساس ناراحتی موضعی یا سردرد است.
موارد منع مصرف واقعی نادرند (مثل تومور حساس به هورمون یا لخته خون فعال) و باید با پزشک بررسی شود.
5 پیشنهاد عملی برای شما اکنون
- چون بین سونو شکمی و واژینال اختلاف هست و سونو واژینال عدد 30 میلی‌متر نشان داده، ترجیحاً بر نتایج سونو واژینال تکیه کنید.
- اگر پزشک اول به‌خاطر یافته‌ای در سونو قبلی یا سابقه، شیاف تا 36 هفته تجویز کرده، از او بخواهید دلیل و اضح را توضیح دهد: آیا سابقه زایمان زودرس دارید؟ آیا سونو قبلی کوتاهی نشان داده؟
- بهترین اقدام: تکرار اندازه‌گیری طول سرویکس با سونوگرافی واژینال (در یک مرکز معتبر) یا مشاوره با فوق‌تخصص پریناتولوژی/مد fetal-maternal در صورت تردید.
اگر TVCL ≥ 25–30 mm و ریسک دیگری ندارید، معمولاً می‌توانید شیاف را قطع کنید؛ اگر <25 mm یا سابقه ریسک دارید، ادامه طبق توصیه پزشک معقول است.
6 چه موقع فوراً به پزشک مراجعه کنید
- در صورت انقباضات منظم، درد پیوسته در ناحیه شکم/کمر، خونریزی واژینال یا نشت مایع آمنیوتیک، فوراً به بیمارستان یا پزشک مراجعه کنید.
پرسش‌هایی که از پزشکتان بپرسید (برای شفاف‌سازی):
- طول سرویکس با سونوگرافی واژینال چقدر بود؟ (گزارش دقیق به میلی‌متر)
- آیا سابقه زایمان زودرس یا عوامل خطر دیگری دارم؟
- دلیل تجویز یا قطع شیاف چه بوده و طبق چه پروتکلی؟
- چه دوز و تا چه هفته‌ای پیشنهاد می‌کنید؟
کلام پایانی:
با توجه به اینکه سونو واژینال عدد 30 میلی‌متر را نشان داده و در صورت عدم وجود سابقه زایمان زودرس، بیشتر متخصصان نیاز به ادامه پروژسترون را کم‌رنگ می‌دانند.
اما بهترین راه، تکرار TVUS یا مشاوره با پزشک متخصص پریناتولوژی برای تصمیم‌گیری نهایی و امن است.
در صورت نیاز می‌توانید نتایج سونوگرافی و سابقه زایمان‌تان را اینجا بفرستید تا راهنمایی دقیق‌تری ارائه دهم.