ویروس hpv - ایا ویروس hpv باعث ریزش مو و ابرو؟

خلاصه کوتاه
به طور کلی ویروس HPV (زگیل تناسلی از انواع کم‌خطر معمولاً مربوط به تیپ‌های 6 و
11 به‌عنوان یک عامل شناخته‌شده برای ریزش موی عمومی (سقوط مو در سراسر پوست سر یا ابرو) شناخته نمی‌شود.
با این حال در موارد خاصی که ضایعات HPV مستقیماً در ناحیه پوست حاوی فولیکول‌های مو ایجاد شده باشند، یا درمان‌های محلی و التهاب ناشی از ضایعه موجب آسیب بافتی شود، می‌تواند منجر به ریزش مو یا ابرو به‌صورت محلی شود.
توضیح علمی و مکانیسم‌ها
- ماهیت HPV: ویروس پوست و غشا‌های مخاطی را آلوده می‌کند و معمولاً روی اپیتلیوم (لایه سطحی پوست یا مخاط) تکثیر می‌شود.
این ویروس عموماً فولیکول مو را به‌عنوان محل اصلی هدف نمی‌گیرد، بنابراین ارتباط مستقیمِ شایع با ریزش عمومی مو وجود ندارد.
- ریزش مو موضعی: اگر زگیل یا ضایعه HPV دقیقاً روی ابرو یا پوست سر و در ناحیهٔ دارای فولیکول مو باشد، التهاب مزمن، زخم یا تخریب بافت می‌تواند باعث از بین رفتن یا آسیب فولیکول و ریزش مو در همان ناحیه شود.
همچنین برداشتن یا سوزاندن ضایعات (کرایوتراپی، الکتروسرجری، برداشتن جراحی) ممکن است به‌صورت موضعی به فولیکول آسیب زده و باعث ریزش شود.
- ریزش مو عمومی (سقوط پراکنده یا کامل): علل شایع شامل آلوپسی آره‌آتا (ایمیون)، تلوژن افلوویوم (بر اثر استرس، تب، بیماری، تغییرات هورمونی، کمبود آهن)، مشکلات تیروئید، دارو‌ها یا عوامل ژنتیکی هستند.
ویروس HPV خود به‌عنوان عامل سیستمیک برای این حالات عموماً مطرح نیست.
- نقش استرس و ایمنی: داشتن یک عفونت جنسی یا نگرانی از آن می‌تواند استرس روانی ایجاد کند که در موارد مستعد ممکن است تلوژن افلوویوم را تحریک کند.
همچنین اگر سیستم ایمنی ضعیف باشد (مثلاً در HIV یا دارو‌های سرکوب‌کنندهٔ ایمنی)، هم عفونت‌های ویروسی شایع‌تر می‌شود و هم ریزش مو ممکن است بیشتر رخ دهد، اما این ربط مستقیم به HPV ندارد بلکه ناشی از وضعیت ایمنی یا عفونت‌های همزمان است.
مواردی که ربط‌دار یا قابل‌توجه هستند
- زگیل یا ضایعهٔ قابل‌مشاهده روی ابرو یا مژه که با ریزش مو در همان محل همراه است — ممکن است ارتباط مستقیم داشته باشد.
- درمان محلی ضایعات (سوزاندن، برداشتن) که بعد از آن ریزش مو یا جای زخم دیده‌اید — این می‌تواند علت باشد.
- شروع ناگهانی ریزش پراکنده مو چند هفته پس از یک استرس یا بیماری — بیشتر با تلوژن افلوویوم مرتبط است تا خود HPV.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنید؟
- اگر ریزش مو یا ابرو ناگهانی، شدید یا پراکنده است.
- اگر ضایعات زگیل روی یا نزدیک محل ریزش دیده می‌شوند.
- اگر همراه با خارش شدید، قرمزی، زخم یا ترشح باشد.
- اگر تاریخچهٔ دارویی یا بیماری سیستمیک دارید یا دچار تب، کاهش وزن یا علائم دیگر هستید.
- برای تشخیص دقیق، عکس‌برداری سریالی و معاینهٔ بالینی توسط متخصص پوست یا مو لازم است.
چه بررسی‌ها و آزمایش‌هایی ممکن است درخواست شود؟
- معاینه بالینی دقیق توسط متخصص پوست یا ترایکولوژیست
- در صورت نیاز بیوپسی از پوست (برای تشخیص آلوپسی اسکار یا حذف ضایعهٔ ویروسی)
- آزمایش خون پایه: شمارش سلول‌های خون، آهن سرم و فِریتین، TSH (تیروئید)، در صورت شک ANA یا آزمایش‌های ایمنی
- در صورت سابقهٔ جنسی یا مشکوک بودن به سایر بیماری‌های مقاربتی، مراجعه به کلینیک مرتبط و آزمایش‌های مربوطه
پیشنهادات درمانی و محدودیت‌ها
- اگر ریزش مربوط به ضایعات محلی HPV است: رفع ضایعات توسط متخصص پوست با روش‌های مناسب و محافظت از فولیکول‌ها در صورت امکان.
در مواردی که ضایعه باعث اسکار شده، بازگشت کامل مو ممکن است محدود باشد.
- اگر علت غیر ویروسی (آلوپسی آره‌آتا): درمان‌هایی مانند تزریق موضعی کورتیکوستروئید، کورتون موضعی، یا دارو‌های سیستمیک در موارد گسترده وجود دارد.
- برای تلوژن افلوویوم: شناسایی و حذف عامل محرک، زمان (معمولاً چند ماه برای بازگشت مو)، و گاهی حمایت با مکمل‌های تغذیه‌ای و درمان موضعی.
- از خوددرمانی با دارو‌های سوزاننده یا مواد قوی روی صورت و ابرو خودداری کنید — این‌ها می‌توانند باعث اسکار و ریزش دائمی مو شوند.
- واکسیناسیون HPV: برای پیشگیری از انواع HPV مفید است اما برای درمان زگیل‌های موجود اثر درمانی مستقیم ندارد.
نکات عملی برای شما
1 عکس‌های و اضح از ناحیهٔ ابرو و پوست سر تهیه کنید و تاریخ شروع ریزش را ثبت کنید.
2 به یک متخصص پوست مراجعه کنید تا محل ضایعات و نوع ریزش معاینه شود؛ در صورت نیاز بیوپسی یا تست‌های خونی انجام خواهد شد.
3 از دستکاری، کندن یا استفاده از دارو‌های قوی بدون تجویز روی ابرو خودداری کنید.
4 اگر ضایعات تناسلی دارید و نگرانی از انتقال یا وضعیت کلی ایمنی دارید، با کلینیک تخصصی بیماری‌های مقاربتی یا پزشک خانوادگی صحبت کنید.
جمع‌بندی
خلاصه: ارتباط مستقیم و شایع بین HPV و ریزش عمومی مو یا ابرو وجود ندارد.
اما اگر ضایعات زگیل مستقیماً در محل ابرو یا پوست سر باشند یا درمان/التهاب آن ضایعات موجب آسیب فولیکول شود، ریزش مو موضعی ممکن است رخ دهد.
برای تشخیص دقیق و برنامهٔ درمانی مناسب لازم است معاینهٔ حضوری توسط متخصص پوست انجام شود.
اگر دوست دارید، شرح زمانی و تصاویر ضایعات و ناحیهٔ ریزش را ارسال کنید (در ویزیت حضوری یا توسط پزشک) تا راهنمایی دقیق‌تری برای بررسی‌ها و درمان‌های ممکن ارائه شود.