انتقال ویروس اچ آی وی با ماشین اصلاح امکان پذیر است؟

سلام
— نگرانی شما قابل درک است.
پاسخ خلاصه: احتمال انتقال ویروس اچ‌آی‌وی در وضعیتی که توضیح دادید بسیار پایین است، اما صفر نیست و لازم است چند اقدام پیشگیرانه انجام دهید و در صورت وجود عوامل پرخطر برای ارزیابی بیشتر مراجعه کنید.
چرا احتمال کم است
- برای انتقال HIV معمولاً نیاز به و رود مقدار قابل‌توجهی از خون آلوده مستقیم به خون یا مخاط فرد دریافت‌کننده است (مثلاً سرنگ مشترک یا تماس مستقیم خون به خون در زخم عمیق).
- HIV بیرون از بدن حساس و نسبتاً آسیب‌پذیر است؛ در سطوح خشک و بعد از چند دقیقه تا چند ساعت قابلیت بقای ویروس کاهش زیادی می‌یابد.
بنابراین احتمال اینکه چند قطره خون روی تیغه نیم ساعت قبل بتواند مقدار کافی ویروس زنده حفظ کند و سپس سبب سرایت شود خیلی کم است.
- موارد مستند انتقال از تیغ یا ماشین اصلاح نادر هستند و معمولاً وقتی رخ داده‌اند که تیغ آلوده با خون تازه و وارد جریان خون فرد دیگر شده است.
ریسک‌های دیگر که باید بدانید
- هپاتیت B و C نسبت به اچ‌آی‌وی پایدارتر هستند و احتمال انتقال آنها با تماس با خون آلوده بیشتر است (خصوصاً هپاتیت B که بسیار مسری‌تر است). اگر واکسن هپاتیت B را نزده‌اید یا ایمنی ندارید، این موضوع مهم‌تر از HIV است.
اقدامات فوری که الآن انجام دهید
1 محل خون‌ریزی یا زخم را با آب و صابون به آرامی بشویید (مالش شدید نکنید).
2 از یک ماده ضدعفونی‌کننده موضعی (پِوویدون-آیُد یا کلرهگزیدین اگر در دسترس است) استفاده کنید و سپس پانسمان کنید.
3 اگر خونریزی شدید یا زخم عمیق است، به اورژانس مراجعه کنید.
آیا نیاز به PEP (دارو‌های پیشگیری پس از تماس) هست؟
- PEP برای پیشگیری از عفونت HIV باید ظرف 72 ساعت پس از تماس انجام شود و تصمیم‌گیری بر اساس سطح خطر و وضعیت منبع خون است.
در وضعیت شما (چند قطره خون، نیم ساعت فاصله، زخم سطحی) احتمال انتقال HIV بسیار کم است و در اغلب موارد PEP توصیه نمی‌شود.
- اما اگر می‌دانید یا شک قوی دارید که فرد قبلی مبتلا به HIV بوده یا رفتار‌های پرخطر (مثل تزریق تزریقی مواد مخدر) داشته، مراجعه فوری (اورژانس یا کلینیک عفونی) برای بررسی نیاز به PEP ضروری است.
آزمایش‌ها و پیگیری‌ها
- تست پایه HIV (آزمایش 4th generation آنتی‌ژن/آنتی‌بادی) اکنون انجام شود تا وضعیت اولیه ثبت شود.
سپس تکرار تست در حدود 6 هفته و 3 ماه پس از حادثه توصیه می‌شود (تعیین زمان دقیق بسته به نوع تست و توصیه پزشک ممکن است متفاوت باشد). برخی پروتکل‌ها نیاز به تکرار تا 6 ماه دارند که در صورت هرگونه سؤال پزشک راهنمایی خواهد کرد.
- برای هپاتیت C: معمولا تست آنتی‌بادی در بازه زمانی 3 ماه و/یا تست PCR در 6 هفته تا 3 ماه انجام می‌شود؛ اگر منبع مشکوک باشد پیگیری سریع‌تر ممکن است.
- برای هپاتیت B: وضعیت ایمنی شما باید بررسی شود (داشتن سابقه واکسیناسیون یا آنتی‌بادی محافظ). اگر و اکسینه نشده یا ایمنی ندارید، ممکن است شروع واکسیناسیون یا در موارد خاص ایمونوگلوبولین خوراکی/تزریقی (HBIG) توصیه شود — این تصمیم بستگی به وضعیت منبع خون و زمان از حادثه دارد.
چه زمانی حتماً به مرکز درمانی مراجعه کنید
- اگر منبع خون فرد قبلی معلوم است و مبتلا یا پرخطر است (مثلاً مثبت HIV، تزریق تزریق مواد)، فوراً و حداکثر تا 72 ساعت برای بررسی PEP مراجعه کنید.
- اگر زخم عمیق یا خون‌ریزی شدید بوده یا علائم عفونت در محل ظاهر شود.
- اگر نگران هستید و نیاز به مشاوره و آزمایش اولیه دارید.
خلاصه و توصیه نهایی
- در شرایطی که توضیح دادید (چند قطره خون، نیم ساعت فاصله، زخم سطحی)، خطر انتقال HIV بسیار پایین است (بسیار کمتر از خطر انتقال ناشی از سوزن رایج در مراکز درمانی). اما هپاتیت B و C را نباید نادیده گرفت.
- محل را تمیز کنید، وضعیت واکسیناسیون هپاتیت B را بررسی کنید، تست پایه HIV انجام دهید و در صورت شک به منبع پرخطر یا هر نگرانی، سریعاً به مرکز درمانی/اورژانس یا کلینیک مشاوره عفونی مراجعه کنید تا درباره PEP و پیگیری آزمایش‌ها تصمیم‌گیری شود.
اگر دوست دارید، می‌توانم متنی کوتاه آماده کنم تا هنگام مراجعه به درمانگاه نشان دهید (شرح حادثه، زمان، تاریخ)، یا راهنمایی کنم که چه آزمایش‌هایی بگیرید و چه سوالاتی از پزشک بپرسید.