آیا مصرف قرص دوفاستون از سقط جنین در بارداری جلوگیری می کند؟

جواب کوتاه:
دوفاستون (مادهٔ فعال: دیدروژسترون) می‌تواند در برخی شرایط مربوط به کمبود پروژسترون یا در زنانی با سابقه سقط مکرر به کاهش احتمال سقط کمک کند، اما هیچ دارویی به طور قطع مانع تمام سقط‌ها نمی‌شود.
در بعضی موارد مصرف دوفاستون خونریزی ادامه می‌یابد یا اتفاق می‌افتد؛ این لزوماً به معنی بی‌اثر بودن دارو نیست و گاهی نشان‌دهندهٔ تهدید سقط یا پیشروی سقط است.
توضیح علمی و شواهد:
- مکانیسم: دیدروژسترون مشابه عملکرد پروژسترون طبیعی است؛ به تثبیت آندومتر، کاهش انقباضات رحمی و حمایت هورمونی از جنین کمک می‌کند.
- شواهد بالینی: مطالعات متنوع‌اند.
در پژوهش بزرگ PRISM (2019) پروژسترون برای زنانی که دچار خونریزی در سه‌ماهه اول بودند، به‌طور کلی سود قابل‌توجهی نشان نداد؛ اما در زیرگروهی که سابقه سقط قبلی داشتند، مصرف پروژسترون احتمال ادامه بارداری را افزایش داد.
دیگر بررسی‌ها هم نشان می‌دهند در موارد «نارسایی فاز لوتئال» یا سقط مکرر ممکن است مفید باشد.
- ایمنی: داده‌ها نشان نمی‌دهد دوفاستون باعث ناهنجاری‌های مادرزادی می‌شود و به‌طور کلی ایمن تلقی می‌شود، اما همیشه باید با نظر پزشک مصرف شود.
چرا با وجود مصرف ممکن است خونریزی داشته باشید؟
- خونریزی ممکن است قبل از شروع دارو یا به‌دلیل مشکلی که به‌خودی خود باعث تهدید سقط شده، رخ دهد.
دارو لزوماً مانع ادامه روند سقطی که آغاز شده نیست.
- گاهی خونریزی دلایل دیگر دارد (مثلاً حاملگی خارج از رحم، مشکلات رحمی، عفونت) که نیاز به بررسی دارد.
چرا گفته می‌شود «نباید» یا احتیاط؟
- برداشت عمومی ممکن است از این باشد که اگر نیازی به دارو وجود نداشته باشد، نباید دارو مصرف شود (هر داروی هورمونی ممکن است عوارض یا اثرات غیرضروری داشته باشد).
- اگر دوفاستون در فاز نامناسب چرخه یا بدون تشخیص صحیح مصرف شود، می‌تواند اثرات نامطلوبی روی سیکل تخمک‌گذاری داشته باشد.
بنابراین باید با تشخیص پزشک و بر مبنای نیاز واقعی مصرف شود.
- موارد منع مصرف: سرطان‌های وابسته به هورمون، خونریزی واژینال ناشناخته، حساسیت به دارو، برخی بیماری‌های کبدی یا لخته‌های خونی (پزشک باید بررسی کند).
چه باید بکنید الآن؟
1 در صورت خونریزی کم و بروز یافته به پزشک زنان یا ماما مراجعه کنید تا سونوگرافی واژینال و تکرار بتا‑hCG در صورت نیاز انجام شود.
2 اگر خونریزی شدید، درد شدید شکم، تب یا خروج بافت داشتید، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
3 قرص را بدون مشورت پزشک قطع نکنید؛ ولی اگر عوارض جدی یا نگرانی دارید با پزشک تماس بگیرید تا برنامه درمانی بازنگری شود.
4 اگر می‌خواهید اطلاعات شخصی‌تر (هفته بارداری، شدت خونریزی، سابقه سقط یا دارو‌های همراه) را بدهید، می‌توانم راهنمایی دقیق‌تری بدهم.
خلاصهٔ پایانی:
دوفاستون می‌تواند در موارد مشخصی کمک‌کننده باشد اما تضمینی برای جلوگیری از همه سقط‌ها نیست.
خونریزی هنگام مصرف می‌تواند به دلایل مختلف باشد و نیاز به ارزیابی دارد.
بهترین راه اقدام سریع برای بررسی وضعیت بارداری و مشورت نزدیک با پزشک یا اورژانس در صورت علائم هشدار است.