آیا کشیدن سیگار مشترک باعث انتقال ایدز میشود؟

خلاصهٔ کوتاه:
خطر انتقال HIV (ایدز) از طریق کشیدن سیگارِ مشترک بسیار پایین تا نامحسوس است و در شرایط عادی عملاً اتفاق نمی‌افتد.
انتقال HIV عمدتاً از طریق تماس با خون آلوده یا مایعات جنسی (منی، ترشحات واژن، خون قاعدگی، مایعات رکتال) و شیر مادر رخ می‌دهد؛ بزاق به‌تن‌هایی معمولاً باعث انتقال HIV نمی‌شود.
توضیح علمی کوتاه:
- HIV در بزاق غلظت بسیار پایینی دارد و آنزیم‌ها و عوامل موجود در بزاق ویروس را غیر فعال می‌کنند؛ بنابراین انتقال از راه بزاق بسیار بعید است.
- برای اینکه انتقال از طریق سیگار یا هر وسیلهٔ مشابه رخ دهد، معمولاً باید تماس خون به خون وجود داشته باشد (مثلاً اگر نوک سیگار پوشیده از خون فرد مبتلا باشد و شما زخم باز یا خون‌ریزی در دهان داشته باشید). حتی در آن شرایط هم احتمال بسیار کم است اما از صفر نیز متفاوت است.
چه شرایطی خطر را افزایش می‌دهد:
- وجود خونِ قابل رؤیت روی سیگار یا در دهان فردی که سیگار را داده.
- داشتن زخم یا خون‌ریزی فعال در دهان شما (مثل زخم‌های باز، بیماری لثهٔ شدید، بریدگی لب).
آیا باید نگران PEP (پیشگیری پس از مواجهه) باشید؟
- PEP برای مواجهات پرخطر (تماس با خون یا مایعات جنسی در روش‌هایی که احتمال و رود ویروس وجود دارد) در صورت اقدام ظرف 72 ساعت ممکن است تجویز شود.
- کشیدن سیگار مشترک در شرایط عادی جزو مواجهات پرخطر محسوب نمی‌شود و معمولاً نیاز به PEP ندارد.
اگر مطمئنید که خون قابل توجهی در کار بوده یا زخم باز داشته‌اید، با فوریت پزشکی یا کلینیک بیماری‌های آمیزشی تماس بگیرید تا نیاز به ارزیابی و احتمالاً PEP بررسی شود.
چه تست‌هایی و چه زمانی انجام شود:
- اگر خیلی نگران هستید، می‌توانید یک تست HIV از نوع نسل چهارم (آنتی‌ژن p24 + آنتی‌بادی‌ها) انجام دهید.
این تست اغلب از حدود 2–4 هفته پس از مواجهه شروع به شناسایی می‌کند و در 4–6 هفته حساسیت بالایی دارد.
- برای اطمینان قطعی معمولاً تکرار تست در هفتهٔ 12 (سه ماه) توصیه می‌شود.
راهکار معمول: تست پایه (اگر می‌خواهید) و تکرار در 4–6 هفته و در 12 هفته طبق مشاورهٔ کلینیک.
سایر عفونت‌هایی که ممکن است از طریق به اشتراک گذاشتن و سایل دهانی منتقل شوند:
- ویروس هرپس سیمپلکس نوع 1 (زخم سرد)، ویروس‌های سرماخوردگی، آنفلوآنزا، کروناویروس‌ها و بعضی از عفونت‌های دهانی ممکن است از طریق بزاق منتقل شوند.
بنابراین اگر فرد دارای تبخال یا عفونت فعال دهانی بوده، احتمال انتقال این موارد وجود دارد.
- هپاتیت C معمولاً از طریق خون منتقل می‌شود و انتقال از طریق بزاق خیلی نامحتمل است؛ هپاتیت B می‌تواند در برخی شرایط از طریق تماس با بزاق منتقل شود اما معمولاً نیاز به تماس با خون یا ترشحات آلوده وجود دارد.
واکسیناسیون هپاتیت B در دسترس و مؤثر است.
مراحل پیشنهادی برای شما:
1 اگر روی سیگار خون و اضح دیدید یا خودتان در آن لحظه خون‌ریزی در دهان داشتید، سریعاً به مرکز خدمات اورژانسی یا کلینیک تخصصی مراجعه کنید تا خطر بررسی و در صورت لزوم PEP مطرح شود (PEP باید ظرف 72 ساعت شروع شود).
2 اگر هیچ خون یا زخم قابل‌توجهی نبوده، به احتمال بسیار زیاد خطر HIV وجود ندارد؛ با این حال اگر اضطراب دارید می‌توانید یک تست نسل چهارم پس از 4–6 هفته بدهید و برای اطمینان نهایی تکرار در 12 هفته انجام شود.
3 در صورتی که واکسن هپاتیت B نزده‌اید و نگران هستید، درباره واکسیناسیون با پزشک مشورت کنید.
4 در صورت ادامهٔ اضطراب شدید یا علائم نگران‌کننده (تب، غدد متورم، بثورات) به پزشک مراجعه کنید.
جمع‌بندی و آرامش خاطر:
بر اساس دانش پزشکی فعلی، کشیدن سیگار دهنی دیگران به‌تن‌هایی عامل قابل‌توجهی در انتقال HIV نیست.
بیش‌ترین دلیل نگرانی وجود خون یا زخم باز در دهان است.
اگر شک دارید شرایط پرخطر رخ داده، سریعاً به مرکز بهداشتی مراجعه کنید؛ در غیر این صورت انجام یک تست 4–6 هفته بعد می‌تواند اضطراب را کاهش دهد.
اگر سوال یا جزئیات بیشتری دارید (مثلاً دیدن خون روی سیگار یا داشتن زخم خاص)، بفرمایید تا راهنمایی دقیق‌تری بدهم.