آیا پولیپ با اثر پرژسترون درمان دارد؟

خلاصه اولیه برای وضعیت شما:
- عبارت «پولیپ با اثر پروژسترون» در نمونه‌برداری به این معنی است که بافت آندومتر (یا خود پولیپ) تغییراتی نشان داده که ناشی از مصرف پروژسترون/دوفاستون یا آمپول‌های پروژسترونی بوده است؛ یعنی هورمون اثر گذاشته اما این عبارت لزوماً به معنی از بین رفتن کامل پولیپ نیست.
- با توجه به ضخامت آندومتر 14 میلی‌متر و سابقه خونریزی طولانی و شدید، معمولاً صرف درمان با پروژسترون نیازمند شک و احتیاط است و در بسیاری از موارد برداشت پولیپ توصیه می‌شود.
توضیح علمی کوتاه:
پولیپ آندومتر تودهٔ خوش‌خیم از مخاط رحم است.
پروژسترون می‌تواند تغییراتی در آندومتر ایجاد کند (مثلاً حالت سکرتوری یا آتروفیک) و گاهی علائم خونریزی را کاهش دهد، اما پولیپ‌ها معمولاً ساختار بافتی مستقل دارند و به‌طور کامل با پروژسترون از بین نمی‌روند.
بنابراین نوشتهٔ پاتولوژی نشان‌دهندهٔ تأثیر هورمون بر بافت است، نه لزوماً حل شدن پولیپ.
گزینه‌های درمانی و مزایا/معایب:
1 هیستروسکوپی و پولیپ‌کتومی (برداشت پولیپ تحت دید مستقیم):
- استاندارد طلایی برای تشخیص و درمان پولیپ است.
- همزمان تشخیصی (دیدن محل و تعداد پولیپ‌ها) و درمانی (برداشت کامل با ارسال نمونه برای پاتولوژی).
- کمترین احتمال بازگشت در مقایسه با کورتاژ ساده.
- معمولاً تحت بی‌حسی یا بیهوشی خفیف انجام می‌شود.
2 مانیتورینگ (watchful waiting):
- در پولیپ‌های خیلی کوچک و بدون علامت ممکن است قابل قبول باشد، به‌خصوص در خانم‌های جوان که قصد باروری ندارند یا اگر ریسک جراحی بالاست.
- نیاز به سونوگرافی پیگیری یا سونوهیستروگرافی برای پایش دارد.
3 درمان دارویی (پروژسترون، لوونورژسترل IUD، آگونیست‌های GnRH):
- پروژسترون خوراکی یا تزریقی ممکن است خونریزی را کاهش دهد و در پاتولوژی اثر بگذارد، اما شواهد کافی که ثابت کند پولیپ را از بین می‌برد، ضعیف است.
- لوونورژسترل داخل رحمی (IUD-LNG) می‌تواند خونریزی را کنترل کند و گاهی اندازه پولیپ‌های کوچک را کاهش دهد؛ گزینه‌ای مناسب در کسانی که می‌خواهند از جراحی اجتناب کنند یا عمل برایشان پرخطر است.
شواهد در مورد حل کامل پولیپ محدود است.
- آگونیست‌های GnRH باعث کوچک شدن آندومتر و ممکن است به‌طور موقت حجم پولیپ را کم کنند اما به‌ندرت به‌عنوان درمان قطعی استفاده می‌شوند؛ بیشتر به‌عنوان روش قبل از جراحی در موارد خاص کاربرد دارند.
4 کورتاژ (D&C) بدون هیستروسکوپی:
- کمتر توصیه می‌شود چون احتمال بازماندن تکه پولیپ و بازگشت بیشتر است.
برای تشخیص دقیق و درمان هم‌زمان هیستروسکوپی ترجیح داده می‌شود.
پیشنهاد عملی برای مورد شما:
- با توجه به ضخامت 14 میلی‌متر، سابقه خونریزی طولانی و اینکه پاتولوژی پولیپ را گزارش کرده است، بهترین اقدام معمولاً انجام هیستروسکوپی تشخیصی-درمانی و برداشت پولیپ است.
این کار هم مشکل را درمان می‌کند و هم نمونهٔ کامل برای بررسی دقیق پاتولوژیک ارسال می‌شود.
- اگر فعلاً تمایل به جراحی ندارید یا مشکلات پزشکی مانع عمل می‌شود، می‌توانید با پزشک در مورد IUD لوونورژسترل یا ادامهٔ درمان پروژستونی مشورت کنید؛ اما باید بدانید که این‌ها جایگزین مطمئنی برای برداشتن پولیپ محسوب نمی‌شوند.
- اگر خونریزی شدید داشته‌اید بررسی همزمان سطح هموگلوبین (برای کم‌خونی) و تست بارداری (در صورت امکان) لازم است.
- برای ارزیابی بهتر قبل از عمل، سونوهیستروگرافی (سالین سونوگرافی) اغلب حساس‌تر از سونوگرافی معمولی برای تشخیص پولیپ است.
چه زمانی حتماً باید پولیپ برداشته شود؟
- خونریزی غیرطبیعی مکرر یا شدید
- ضخامت آندومتر غیرطبیعی (مثل مورد شما) یا ظواهر ناسازگار با وضعیت طبیعی
- مشکل در باروری (برداشتن پولیپ می‌تواند شانس بارداری را افزایش دهد)
- سن بالاتر یا نگرانی از ضایعات پیش‌سرطانی/سرطانی (پاتولوژی لازم است)
نکات ایمنی و پیگیری:
- پس از پولیپ‌کتومی، نمونه به پاتولوژی فرستاده می‌شود تا هرگونه تغییر بدخیمی یا آتیپی ارزیابی شود.
- احتمال عود وجود دارد ولی با برداشت کامل تحت هیستروسکوپی کمتر است.
- در صورت تصمیم به درمان دارویی، باید پیگیری با سونوگرافی و معاینه بالینی صورت گیرد.
نتیجه‌گیری برای شما:
با توجه به شرح حال (خونریزی طولانی و شدید، ضخامت 14 میلی‌متر و گزارش پاتولوژی پولیپ با اثر پروژسترون)، توصیهٔ منطقی و رایج این است که برای حذف قطعی پولیپ و بررسی کامل پاتولوژیک نسبت به انجام هیستروسکوپی و برداشتن پولیپ اقدام کنید.
درمان صرفاً با پروژسترون ممکن است علائم را موقتا کاهش دهد ولی شانس بقای پولیپ بالاست.
در پایان، حتماً این موارد را با متخصص زنان خود مطرح کنید: بررسی هموگلوبین، سونوهیستروگرافی پیش از عمل، زمان‌بندی هیستروسکوپی و توضیح گزینه‌های جایگزین (LNG-IUD یا مراقبت محافظه‌کارانه)؛ تصمیم نهایی باید بر پایه وضعیت کلی شما، تمایل به بارداری و ریسک‌های فردی گرفته شود.
اگر بخواهید می‌توانم متن پرسش کوتاه و منظم برای پرسیدن از پزشک (یا دستورالعمل پرسش‌ها برای قرار ملاقات) برایتان آماده کنم تا در جلسهٔ بعدی دقیق‌تر از ایشان سوال کنید.