نحوه مصرف داروی سیپروهیپتادین برای نوزاد چگونه باید باشد؟

خلاصه سریع برای شما
- سیپروهیپتادین (Periactin) گاهی به‌عنوان محرک اشت‌ها در کودکان استفاده می‌شود، اما در نوزادان و نارس‌ها باید با احتیاط و زیر نظر پزشک به‌کار رود.
- برای شیرخواران یک‌ساله وزن‌های ذکرشده (پسر ≈7.5 kg، دختر ≈7.9 kg) معمولاً دوز‌های نسبتاً کم شروع می‌شود و اگر پاسخ مناسب دیده شود، می‌توان به‌تدریج تنظیم کرد.
دوز (تقریبی و باید توسط پزشک تأیید شود)
- دوز معمول پیشنهادی برای کودکان (براساس منابع بالینی): شروع با
0.25 mg/kg/day و در صورت نیاز تا
0.5 mg/kg/day قابل افزایش است.
- برای وزن‌های شما:
- پسر
7.5 kg:
0.25 mg/kg ≈ 1.9 mg در روز (حدود 2 mg/day). اگر افزایش نیاز باشد تا
0.5 mg/kg ≈ 3.8 mg/day (≈4 mg/day).
- دختر
7.9 kg:
0.25 mg/kg ≈ 2.0 mg/day و
0.5 mg/kg ≈ 4.0 mg/day.
- نحوه تقسیم: معمولاً می‌توان یک دوز شبانه (به‌خاطر اثر خواب‌آوری) یا تقسیم به دو نوبت (صبح و شب) داد. بسیاری از پزشکان برای کاهش خواب‌آلودگی، دوز شبانه توصیه می‌کنند.
- توجه: فرم دارویی و غلظت شربت/قرص روی محاسبه مهم است؛ دوز دقیق را پزشک یا داروساز براساس شکل دارو تعیین کند.
مدت درمان و محدودیت‌ها (پرسش شما درباره "حداکثر چند دوره")
- برای بررسی اثربخشی، معمولاً یک دوره آزمایشی 2–4 هفته‌ای کافی است تا ببینند آیا اشت‌ها و افزایش وزن شروع می‌شود.
- اگر پاسخ وجود داشته باشد، ادامه درمان تا چند ماه (مثلاً تا 2–3 ماه) تحت نظارت منظم ممکن است منطقی باشد.
- ادامه طولانی‌مدت (بیش از چند ماه) بدون ارزیابی و نظارت تخصصی توصیه نمی‌شود.
در صورت نیاز به درمان طولانی‌تر باید نوزاد تحت نظر فوق‌تخصص کودکان/گوارش یا تغذیه قرار گیرد و بررسی‌های تکمیلی انجام شود.
- به طور عملی: از تکرار مکرر دوره‌های کوتاه بدون بررسی علت پایه‌ای خودداری کنید؛ درمان باید کوتاه‌ترین مدت مؤثر باشد و پس از هر دوره ارزیابی مجدد صورت گیرد.
عوارض شایع و هشدار‌ها
- شایع: خواب‌آلودگی، تحریک‌پذیری یا گاهی عکس‌العمل برعکس (تحریک)، افزایش اشت‌ها و افزایش وزن، خشکی دهان، یبوست.
- آنتی‌کولینرژیک: ممکن است باعث احتباس ادراری، گشاد شدن مردمک شود.
- در نوزادان و شیرخواران به‌دلیل حساسیت سیستم عصبی مرکزی باید با احتیاط استفاده شود.
- تداخل دارویی: مصرف همزمان با دارو‌های مهارکننده MAO یا دارو‌های مختل‌کننده سیستم عصبی مرکزی ممکن است مشکل‌ساز شود.
- هشدار: اگر خواب‌آلودگی شدید، کاهش تنفس، تب بدون دلیل، تحریک‌پذیری غیرمعمول، مشکلات ادراری یا تغییرات غیرمعمول در تغذیه یا رشد مشاهده شد، سریع پزشک را مطلع کنید.
چه موقع شروع نکنیم یا احتیاط بیشتری لازم است
- اگر نوزاد بیماری قلبی، مشکل تنفسی مزمن، تنگی زاویه چشم/گلوکوم، یا سابقه واکنش شدید به آنتی‌هیستامین‌ها دارد، قبل از شروع به‌خصوص احتیاط کنید.
- برای کودکان زیر 1 سال شواهد کمتر است؛ در هر صورت برای یک‌ساله‌هایی که زودرس متولد شده‌اند باید دقیق‌تر ارزیابی شوند.
ارزش درمان در مورد بچه‌های شما (آیا ارزش دارد؟)
- اگر مشکل صرفاً «بدغذایی» خفیف است و وزن‌شان به‌تدریج افزایش دارد، ابتدا باید مداخلات تغذیه‌ای و رفتاری را اجرا کنید (تقویت کالری، تغلیظ شیر خشک مطابق نظر پزشک، دفعات بیشتر تغذیه، تکنیک‌های تغذیه‌ای، همراهی با کارشناس تغذیه/کاردرمانگر گفتار در صورت مشکل مکیدن/بلع).
- اگر با اقدامات تغذیه‌ای مناسب، ارزیابی پزشکی (بررسی تیروئید، عفونت‌های مزمن، آلرژی غذائی، مشکلات بلع، ریفلاکس) و مشاوره تغذیه‌ای، کاهش وزن یا کمبود رشد ادامه داشت، یک دوره کوتاه و کنترل‌شده سیپروهیپتادین می‌تواند منطقی باشد.
- تصمیم باید مبتنی بر میزان کم‌وزنی، روند رشد (نمودار رشد)، و پاسخ به مداخلات غیر دارویی باشد.
نظارت لازم هنگام مصرف
- وزن‌گیری هفتگی یا حداقل هر 1–2 هفته.
- ثبت دفترچه غذا/نوشیدن برای بررسی مقدار کالری دریافت‌شده.
- پیگیری خواب‌آلودگی، ادرار، یبوست، تغییر رفتار.
- در صورت ادامه بیش از چند ماه، بررسی‌های تکمیلی (معاینه تخصصی، آزمایش‌های لازم براساس یافته‌ها) و نظر فوق‌تخصص توصیه می‌شود.
پیشنهاد عملی برای شما
1 قبل از شروع دارو: اطمینان از اینکه پزشک اهداف و اضح (مثلاً میزان وزن قابل قبول در مدت مشخص) و برنامه ارزیابی تعیین کند.
2 اگر پزشک صلاح دانست: شروع با دوز کم—مثلاً حدود
0.25 mg/kg/day (برای هر بچه ≈2 mg در روز) — و ترجیحاً یک دوز شبانه یا دو تقسیمِ کوچک؛ بعد از 2–4 هفته ارزیابی کنید.
3 اگر بهبود و اضحی در وزنگرفتن و اشت‌ها نبود، دارو قطع و پیگیری علت زمینه‌ای انجام شود.
4 از تکرار دوره‌های متعدد بدون ارزیابی تخصصی خودداری کنید.
نتیجه‌گیری
- سیپروهیپتادین می‌تواند در موارد خاص و تحت نظارت باعث بهبود اشت‌ها و افزایش وزن شود، اما در نوزادان و نارس‌ها باید با احتیاط مصرف شود.
- بهترین مسیر: تلاش اول برای بهبود تغذیه با روش‌های غنی‌سازی و تغییرات تغذیه‌ای، بررسی علل زمینه‌ای و در صورت نیاز یک دوره کوتاه کنترل‌شده از دارو با نظارت منظم.
توصیه نهایی
قبل از شروع، دوز و شکل دارویی را با پزشک یا داروساز محاسبه کنید و دستورالعمل‌های آنها را دقیقاً اجرا کنید.
اگر مایل باشید می‌توانم به‌صورت دقیق‌تر دوز بر حسب غلظت شربت یا شکل دارویی که در دسترس دارید محاسبه کنم — فقط بفرمایید چه فرم و چه غلظتی از دارو را دارید.