بعد از عمل لیزیک اقدام به کاشت نمی توان انجام داد؟

سلام و وقت بخیر.
سوال شما خیلی شایع است و پاسخ به طور کلی مثبت است اما بستگی به نوع «کاشت» و وضعیت چشم شما دارد.
در ادامه نکات مهم و کاربردی را می‌نویسم:
1 انواع «کاشت» که ممکن است منظور شما باشد
- کاشت لنز داخل‌چشمی در حین عمل آب‌مروارید (IOL): شایع‌ترین موقعیتی که پس از لیزیک رخ می‌دهد، نیاز به عمل آب‌مروارید و گذاشتن IOL است.
این عمل معمولاً پس از لیزیک قابل انجام است.
- لنز فکیک (phakic IOL یا ICL): در افرادی که هنوز عدسی طبیعی دارند اما به دنبال اصلاح بینایی بیش از حد لیزیک نیستند، امکان کاشت لنز فکیک وجود دارد، مشروط بر بررسی‌های آناتومی.
- پیوند قرنیه یا جراحی‌های قرنیه‌ای دیگر: اگر قرنیه مشکل خاصی پیدا کند، پیوند یا اعمال دیگر هم در افرادی قبل از لیزیک امکان‌پذیر است، اما پیچیده‌تر خواهد بود.
2 آیا انجام‌شدنی است؟
بله، عمل‌های داخل‌چشمی (از جمله آب‌مروارید با IOL) و کاشت لنز قابل انجام‌اند، اما چند نکته مهم را باید در نظر گرفت:
- تغییرات کروی و قرنیه بعد از لیزیک باعث می‌شود تعیین قدرت لنز (IOL power) پیچیده‌تر شود.
- شبکیه، عمق اتاق قدامی، شمار سلول‌های اندوتلیال و ضخامت قرنیه باید ارزیابی شوند.
- وجود فلپ لیزیک و وضعیت آن (مثلاً جابجایی یا لایه‌بندی) ممکن است در تصمیم‌گیری نقش داشته باشد.
3 چه مدت بعد از لیزیک باید صبر کرد؟
- توصیه کلی: تا زمانی که بینایی و شماره چشم (رفراکسیون) ثابت شود صبر کنید.
معمولاً حداقل 3 ماه تا 6 ماه پس از لیزیک برای دستیابی به پایداری عددی توصیه می‌شود.
اگر تغییرات طولانی‌مدت یا خشک شدن چشم ادامه دارد، ممکن است پزشک صبر بیشتری بخواهد.
- در مورد آب‌مروارید: اگر آب‌مروارید نیازمند جراحی باشد، زمان‌بندی به و خامت آب‌مروارید مربوط است؛ در هر سنی که آب‌مروارید عمل لازم داشت، می‌توان عمل را انجام داد ولی با محاسبه IOL ویژه بیماران پس از لیزیک.
4 چالش‌های محاسبه قدرت لنز (IOL) پس از لیزیک
- لیزیک کروی قرنیه را تغییر داده و روش‌های سنتی کراتومتری ممکن است اشتباه کنند.
- راهکار‌ها: استفاده از تاریخچه قبل از لیزیک (اگر موجود باشد)، تامپوگرافی/توپوگرافی پیشرفته، دستگاه‌های بیومتری جدید و فرمول‌های مخصوص بیماران پس از لیزیک (Barrett True-K, Haigis-L, Shammas, ASCRS calculator و غیره).
- توصیه: به چشم‌پزشکی که تجربه کار با بیماران پس از اصلاح قرنیه دارد مراجعه کنید تا محاسبات با دقت بالا انجام شود.
5 شرایط مورد بررسی قبل از کاشت لنز (خصوصاً ICL)
- عمق اتاق قدامی کافی (معمولاً ≥ 2.8–3.0 mm بسته به سازنده)
- شمار سلول‌های اندوتلیال کافی (معمولاً بالای 2000 سلول/mm2 بسته به سن)
- ضخامت قرنیه و سلامت قرنیه
- عدم وجود التهاب یا عفونت فعال
6 ریسک‌ها و مواردی که باید بدانید
- پیش‌بینی شماره لنز ممکن است کمتر دقیق باشد؛ احتمال نیاز به اصلاح بعدی (عمل لیز مجدد، جراحی تجدید یا لنز تکمیلی) وجود دارد.
- خشکی چشم پس از لیزیک می‌تواند مشکلات بینایی بعد از جراحی داخل‌چشمی را تشدید کند؛ درمان خشکی قبل از جراحی لازم است.
- فلپ لیزیک ممکن است در برخی جراحی‌های چشمی (خیلی نادر) مشکلاتی ایجاد کند؛ بنابراین جراح باید تاریخچه لیزیک را بداند.
- در صورتی که شما قصد گذاشتن لنز‌های پیشرفته (مثل multifocal یا EDOF) را دارید، نتایج در چشم‌های قبلاً لیزیک‌شده ممکن است کمتر قابل پیش‌بینی باشد.
7 چه کار‌هایی انجام دهید (قدم‌های عملی)
- سابقه عمل لیزیک (تاریخ، نسخه‌های قبل و بعد، گزارش عمل و توپوگرافی اگر موجود است) را همراه داشته باشید.
- به یک جراح چشم متخصص در جراحی آب‌مروارید/لنز و تجربه کار با بیماران پس از لیزیک مراجعه کنید.
- بررسی کامل شامل کراتومتری دقیق، توپوگرافی/توپوگرافی پیشرفته، بیومتری اکسیال، شمار سلول اندوتلیال و معاینه کلی چشم انجام دهید.
- در صورتی که چشم پایدار نیست یا خشکی چشم درمان نشده، ابتدا آن را درمان کنید و سپس برنامه‌ریزی کنید.
خلاصه کوتاه
- بله، بعد از لیزیک می‌توان عمل کاشت لنز یا آب‌مروارید انجام داد، اما نیاز به ارزیابی دقیق و استفاده از محاسبات خاص برای IOL است.
- معمولاً صبر برای پایداری بینایی 3–6 ماه توصیه می‌شود مگر اینکه وضعیت دیگری ایجاب عمل فوری کند.
- به پزشکی با تجربه در بیماران پس از لیزیک مراجعه کنید و مدارک قبلی را همراه داشته باشید.
در صورت تمایل می‌توانم بر اساس اطلاعاتی که می‌دهید (تاریخ لیزیک، شماره چشم قبل و بعد، نتایج توپوگرافی یا گزارش عمل) راهنمایی دقیق‌تری درباره زمان و نوع جراحی و فرمول‌های محاسبه IOL پیشنهاد دهم.