شیر خشک کامفورت بدم یا آپتامیل پپتی برای دل درد و رفلاکس؟

خلاصه سریع
- اگر چند پزشک نظر متفاوت داده‌اند، مهم است تصمیم بر پایه علائم دقیق نوزاد و پیگیری با پزشک معالج باشد.
آپتامیل «پپتی» معمولاً به‌عنوان فرمول هیدرولیز‌شده/پپتیدی برای حساسیت به پروتئین شیر گاو یا موارد شدید‌تر تجویز می‌شود؛ «کامفورت» معمولاً برای کاهش نفخ/دل‌درد و برگشت ساده (spitting up) توصیه می‌شود.
در هر صورت، اگر بازگرداندن همراه با سرفه، تنگی نفس، کاهش وزن یا عدم ادرار کافی باشد، باید فوراً مراجعه کنید.
توضیح تفاوت‌ها (به طور کلی)
- «کامفورت» (Comfort): اغلب فرمول‌هایی هستند که برای کاهش گاز، نفخ یا بازگشت ساده طراحی شده‌اند (فرمول‌های با لاکتاز یا فرمول‌های تا حدودی غلیظ‌شده یا با پروتئین جزئی تغییر یافته). مناسب برای اسپیت‌آپ‌های معمولی و کولیک خفیف.
- «آپتامیل پپتی» (Pepti): معمولاً فرمول‌های هیدرولیز‌شده/پپتیدی یا هیپوآلرژنیک است که برای نوزادانی با مشکوک بودن به حساسیت یا آلرژی به پروتئین شیر گاو (CMPA) یا مواردی که رفلاکس با التهاب یا درد شدیدتر همراه است، تجویز می‌شود.
چه زمانی آپتامیل پپتی را انتخاب کنیم؟
- اگر نشانه‌های مشکوک به آلرژی به شیر گاو وجود دارد: اسهال یا خون در مدفوع، کهیر یا اگزما شدید، یا بهبود نکردن با اقدامات ساده.
- اگر بازگرداندن با گریه و بی‌قراری شدید، وزن‌گیری ناکافی یا استفراغی که کیفیت آن دهان-دهان/از بینی خارج می‌شود و پزشک احتمال آلرژی یا رفلاکس شدید را مطرح کرده است.
چه زمانی کامفورت کافی است؟
- اگر مشکل عمدتاً «گاز» و اسپیت‌آپ ساده است و نوزاد خوب وزن می‌گیرد و علائم خفیف است.
راهنمای عمل پیشنهادی (مرحله‌ای و عملی)
1 ارزیابی فوریت: اگر کودک تب دارد، استفراغ پِروژه‌ای (پرتاب‌وار)، خون در استفراغ یا مدفوع، کاهش وزن یا کاهش تعداد پوشک‌های مرطوب، مشکلات تنفسی یا بی‌حالی شدید دارد — به اورژانس مراجعه کنید.
بازگرداندن از بینی و دهان به‌صورت مکرر در دو ماهه حائز توجه است.
2 اگر نشانه‌های آلرژی هست (که بالاتر ذکر شد) یا پزشک دوم آپتامیل پپتی را پیشنهاد کرده، می‌توانید تحت نظر پزشک و به‌صورت آزمایشی 2–4 هفته فرمول پپتی را امتحان کنید.
بهبود علائم در این زمان می‌تواند نشان‌دهنده حساسیت به پروتئین شیر گاو باشد.
3 اگر مشکل تنها اسپیت‌آپ و نفخ خفیف است و رشد و دفع نوزاد طبیعی است، می‌توانید روش‌های رفتار تغذیه‌ای (کم کردن حجم هر و عده و افزایش تعداد و عده‌ها، رومیزی نیمه‌عمودی بعد از شیر خوردن، بهتر بایستادن/تماس شل کردن هوا هنگام شیردهی) و/یا فرمول کامفورت را امتحان کنید و 1–2 هفته پیگیری کنید.
4 اگر بعد از گذشت 1–2 هفته با بهبود جدی مواجه نشدید یا علامت‌ها بدتر شدند، دوباره پزشک را ملاقات کنید و بررسی برای ارجاع به فوق‌تخصص گوارش اطفال یا انجام آزمایش‌های تکمیلی را در نظر بگیرید.
در مورد فاموتیدین (داروی ضداسید/مسدودکننده H
2)
- فاموتیدین معمولاً برای کاهش اسید معده تجویز می‌شود و در نوزادان فقط در موارد مشخص و تحت نظر پزشک استفاده می‌شود.
اثربخشی دارو‌ها در رفلاکس نوزادی محدود است مگر اینکه التهاب مری یا علائم شدید وجود داشته باشد.
- مدت مصرف: اغلب پزشکان دوره آزمایشی 2–4 هفته را پیشنهاد می‌دهند و سپس در صورت بهبود علائم، دارو را تدریجاً قطع یا کم می‌کنند.
اگر پس از 2–4 هفته بهبودی مشهود نیست، باید تجدیدنظر شود.
- مهم: دوز و مدت دقیق را فقط بر اساس نسخه و وزن نوزاد از پزشک بپرسید.
خودسرانه قطع یا تغییر دوز نکنید.
نکات عمل روزمره برای کاهش رفلاکس
- بعد از شیر خوردن نوزاد را حدود 20–30 دقیقه عمودی نگه دارید.
- غذا‌های کمتر ولی بیشتر (حجم و عده کاهش، دفعات افزایش) اگر با شیشه غذا می‌دهید.
- مرتب آروغ گرفتن (پس از هر 15–30 میلی‌لیتر یا هر 2–3 دقیقه برای نوزادان کوچکتر با شیشه)؛ در مادرانی که شیر می‌دهند هم آروغ مناسب کمک می‌کند.
- از قرار دادن نوزاد در حالت خوابیده مسطح بلافاصله بعد از غذا پرهیز کنید؛ اما خواباندن به پشت برای خواب شبانه همچنان توصیه‌ی ایمنی است.
چه زمانی باید حتما به پزشک یا فوق‌تخصص مراجعه کنید؟
- کاهش وزن یا عدم افزایش وزن مناسب
- خون یا صفرا در استفراغ
- تنگی نفس یا قطع تنفس هنگام استفراغ
- بی‌قراری بی‌وقفه یا کاهش ارتباط با والدین
پیشنهاد نهایی برای شما
- اگر پزشک اول گفت کامفورت و نوزاد فقط اسپیت‌آپ و نفخ دارد و خوب وزن می‌گیرد، می‌توانید با کامفورت و مراقبت‌های تغذیه‌ای شروع کنید.
اگر علائم دردناک‌تر یا نشانه‌های آلرژی وجود دارد یا با کامفورت بهبودی حاصل نشد، طبق نظر پزشک تستی 2–4 هفته‌ای با آپتامیل پپتی انجام دهید.
- درباره فاموتیدین: معمولاً دوره آزمایشی 2–4 هفته است؛ هرگونه تغییر دوز یا قطع را با پزشک هماهنگ کنید.
در صورت تمایل، بگویید:
- وزن فعلی و روند وزن‌گیری نوزاد
- آیا خون یا بثورات دارید؟
- دوز فاموتیدینی که پزشک داده و چند روز است شروع شده
با این اطلاعات می‌توانم راهنمایی مشخص‌تر و نزدیک‌تر به شرایط شما بدهم.
یادآوری حقوقی/ایمنی: این پاسخ جایگزین مشاوره حضوری پزشک نیست.
در صورت علائم خطر یا تردید حتماً با پزشک معالج یا اورژانس تماس بگیرید.