ایا با پارگی سطحی ورودی واژن بعداز رابطه و ایجاد زخم باید ازمایش داد؟

خلاصه کوتاه: اگر پاره شدن سطحی و زخم کوچک در و رودی واژن بعد از رابطه بدون کاندوم رخ داده باشد، اغلب با مراقبت‌های ساده خانگی و پیگیری قابل درمان است؛ اما در موارد خونریزی شدید، درد زیاد، ترشحات چرکی، تب یا اگر طرف مقابل دارای بیماری مقاربتی شناخته‌شده یا پرخطر بوده، مراجعه فوری و انجام آزمایشات لازم است.
مراقبت اولیه (همین امروز ـ 1–2 روز اول):
- شست‌وشو: با آب و لرم و صابون ملایم اطراف را به‌خوبی بشویید و کاملاً با آب بشویید تا آلودگی برود.
از شست‌وشوی داخل مهبل با اسپری یا دوش داخلی خودداری کنید.
- خشک کردن: با دست یا حوله تمیز و با ضربهٔ ملایم خشک کنید.
- مرطوب نگه داشتن زخم: استفاده از و ازلین (پترولیوم ژله) روی ناحیه خارجی کمک می‌کند زخم مرطوب بماند و ترمیم سریع‌تر شود.
این روش ایمن و مؤثر برای نواحی مخاطی/پوستی سطحی است.
- کمپرس نشستن (sitz bath): نشستن در آب و لرم به مدت 10–15 دقیقه، 2–3 بار در روز، درد و التهاب را کاهش می‌دهد و ترمیم را تسهیل می‌کند.
- مسکن: در صورت درد می‌توان ایبوپروفن یا استامینوفن طبق دوز معمول استفاده کرد (مگر منع مصرف داشته باشید).
- محدود کردن رابطهٔ جنسی: تا بهبود کامل زخم از رابطه جنسی (حتی با کاندوم) خودداری کنید تا ترمیم کامل شود.
پماد‌ها و دارو‌ها:
- و ازلین (پترولیوم ژله): امن‌ترین و معمول‌ترین انتخاب برای مرطوب نگه داشتن و محافظت از زخم سطحی.
- پماد آنتی‌بیوتیک موضعی (مثل موپیروسین): فقط در صورت شک به آلودگی با میکروب یا دستور پزشک.
استفاده بی‌رویه از آنتی‌بیوتیک‌ها پیشنهاد نمی‌شود.
- از محلول‌ها یا اسپری‌های قوی ضدعفونی‌کننده (مانند پراکسید هیدروژن، الکل یا ید قوی) روی مخاط یا اطراف آن خودداری کنید چون ممکن است بافت را تحریک و ترمیم را کند کنند.
- کرم‌های استروئیدی موضعی برای زخم تازه توصیه نمی‌شود مگر در شرایط خاص و با نظر پزشک.
چه زمانی حتماً به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید:
- خونریزی شدید یا ادامه‌دار که قطع نمی‌شود.
- درد بسیار شدید یا مشکل در ادرار کردن.
- ترشح چرکی، بوی نامطبوع، یا تب/لرز (نشانهٔ عفونت سیستمیک).
- پارگی بزرگ یا عمیق که به نظر بخیه لازم دارد.
- اگر طرف مقابل مبتلا یا مشکوک به ابتلا به HIV، سوزاک، کلامیدیا یا هر بیماری مقاربتی است.
نیاز به آزمایشات (HIV، HPV و سایر عفونت‌ها):
- HIV: پارگی مخاطی می‌تواند خطر انتقال را بالا ببرد.
اگر منبع تماس پرخطر بوده یا نمی‌دانید وضعیت او چیست، مراجعه سریع برای مشاوره و بررسی PEP (پروفیلاکسی پس از مواجهه) ضروری است؛ PEP باید ظرف 72 ساعت از مواجهه آغاز شود.
حتی اگر PEP نگرفتید، انجام آزمایش پایه (آزمایش آنتی‌ژن/آنتی‌بادی نسل چهارم) و پیگیری بعدی توصیه می‌شود: معمولاً آزمایش پایه، تکرار در 4–6 هفته و تکرار نهایی در 12 هفته (3 ماه) برای اطمینان.
دستورالعمل‌ها بین کشور‌ها کمی متفاوت است؛ پزشک شما راهنمایی دقیق خواهد داد.
- HPV: تست HPV برای تشخیص عفونت بلافاصله بعد از یک رابطهٔ منفرد معمولاً معنی‌دار نیست؛ HPV دورهٔ نهفتگی طولانی (ماه‌ها تا سال‌ها) دارد و تست‌های HPV معمولاً در چارچوب غربالگری دهانهٔ رحم انجام می‌شوند.
اگر و اکسینه نشده‌اید، در صورت و اجد شرایط بودن درباره واکسیناسیون HPV با پزشک صحبت کنید (بسیاری از کشور‌ها تا سن مشخصی واکسیناسیون را توصیه می‌کنند).
- سایر STI‌ها: اگر رابطه بدون محافظت بوده یا علایم وجود دارد، تست برای کلامیدیا و سوزاک (با نمونه ادرار یا سواب)، سیفلیس (آزمایش سرولوژی) و تریکنوموناس ممکن است لازم باشد.
تصمیم‌گیری براساس ریسک، علایم و سابقهٔ شریک جنسی است.
آیا همیشه باید آزمایش داد؟
- برای پارگی کوچک و منبع کم‌ریسک: می‌توانید با مراقبت خانگی شروع کنید و در صورت بروز علایم عفونت یا عدم بهبود ظرف 7–14 روز به پزشک مراجعه کنید.
آزمایشات بسته به ریسک و ترجیح شما و نظر پزشک انجام می‌شود.
- اگر منبع پرخطر بوده یا نمی‌دانید وضعیت شریک جنسی، یا اگر علایم بالینی وجود دارد، انجام آزمایشات زودتر و مشاوره برای PEP لازم است.
مدت زمان بهبودی:
- زخم‌های سطحی معمولاً در عرض چند روز تا 1–2 هفته بهبود می‌یابند.
شکست در بهبود یا بدتر شدن علامت‌ها نشانهٔ نیاز به ارزیابی پزشک است.
نکات نهایی:
- اگر نگران انتقال HIV یا سایر عفونت‌ها هستید و تماس در 72 ساعت گذشته بوده، فوراً به مرکز درمانی یا کلینیک مربوطه مراجعه کنید تا درباره PEP مشورت کنید.
- برای جلوگیری از حوادث آینده، استفاده از کاندوم و واکسیناسیون HPV (در صورت صلاحیت) توصیه می‌شود.
- در صورت تمایل می‌توانید عکس و اضحی از زخم (بدون نمایش چهره) به پزشک یا کلینیک ارسال کنید تا ارزیابی اولیه انجام شود، اما معاینه حضوری گاهی ضروری است.
در صورت نیاز می‌خواهید من یک متن کوتاه برای گفتن به پزشک یا مراکز تست (برای شرح ماجرا و سوال درباره PEP/آزمایش‌ها) به فارسی آماده کنم؟