آیا مصرف شیاف پروژوسترون در باردرای باعث دوجسه شدن جنین می شود؟

سلام و احترام؛
خلاصه جواب کوتاه و مستقیم:
- خیر — مصرف شیاف پروژسترون در بارداری باعث «تغییر جنسیت» یا دوجنسه شدن جنین نمی‌شود.
توضیح علمی دقیق‌تر:
- تعیین جنسیت کروموزومی (XX یا XY) در هنگام لقاح اتفاق می‌افتد و پروژسترون نقشی در تعیین کروموزوم یا تغییر آن ندارد.
- تمایز جنسی داخل رحمی (تشکیل اندام‌های تناسلی داخلی و خارجی) عمدتاً تحت تأثیر هورمون‌های آندروژن مانند تستوسترون و عامل مهاری مولر (AMH) است. پروژسترون یک پروژسترون طبیعی نیست که عملگر آندروژنی داشته باشد و در دوز‌های درمانی مورد استفاده در بارداری موجب «مذکر شدن» یا دوجنسه شدن جنین نمی‌شود.
- گزارش‌های علمی و مطالعات اپیدمیولوژیک نشان نداده‌اند که پروژسترون (بخصوص پروژسترون مینرالایز شده که به‌طور واژینال یا خوراکی استفاده می‌شود) موجب اختلال در تعیین جنس یا تغییر جنسیت جنین شود.
دارو‌هایی که می‌توانند روی جنسیت جنین مؤثر باشند، معمولاً آندروژن‌های قوی (مثلاً دانازل یا مقادیر بالای آندروژن‌ها) هستند که با پروژسترون معمول تفاوت ماهوی دارند.
درباره انواع شیاف و ایمنی:
- شیاف‌های واژینال پروژسترون (مانند پروژسترون میکرونیزه) به‌طور محلی عمل می‌کنند و جذب سیستمیک کمتر و اثر موضعی بر اندومتر دارند؛ این مسیر یکی از متداول‌ترین و امن‌ترین راه‌ها برای تأمین پروژسترون در حمایت از بارداری است.
- انواع دیگری مانند پروژسترون خوراکی یا تزریقی هم وجود دارد.
نحوه مصرف و نوع دارو را پزشک براساس علت تجویز (مثلاً حمایت لوتئال بعد از آی‌وی‌اف، خونریزی تهدید به سقط یا تاریخچه سقط) تعیین می‌کند.
تأثیر بر فیبروم 3 سانتی و نیاز به قطع دارو:
- فیبروم 3 سانتی (اینترامورال) معمولاً کوچک محسوب می‌شود و در بسیاری از بارداری‌ها مشکل جدی ایجاد نمی‌کند، اما ممکن است در برخی موارد با رشد رحم در بارداری علائم بدهد یا در محل جفت تداخل داشته باشد—که نیاز به پیگیری سونوگرافی دارد.
- پروژسترون واژینال به طور مستقیم معمولاً تأثیر قابل‌توجهی بر رشد فیبروم نشان نمی‌دهد.
خود بارداری (افزایش هورمون‌ها) می‌تواند روی فیبروم تأثیرگذار باشد، اما قطع یا ادامه شیاف باید براساس علت تجویز پروژسترون و نظر پزشک باشد.
چه کار کنید (توصیه‌های عملی):
1 بدون مشورت پزشک معالج، داروی تجویز شده را قطع نکنید.
قطع ناگهانی ممکن است خطر از دست رفتن حمایت هورمونی را در شرایطی که پروژسترون جهت جلوگیری از سقط تجویز شده دارد.
2 اگر نگران نوع دارو هستید یا می‌خواهید از مسیر واژینال به شکل خاصی استفاده کنید، با پزشک زنان یا ماما صحبت کنید؛ ممکن است پیشنهاد دهند از پروژسترون میکرونیزه واژینال ادامه دهید که اثر سیستمیک کمتری دارد.
3 پیگیری سونوگرافی و ویزیت منظم برای بررسی رشد جنین و فیبروم داشته باشید.
در صورت هرگونه خونریزی شدید، درد مداوم، تب یا علائم غیرطبیعی، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
4 اگر می‌خواهید، نام دقیق دارویی که مصرف می‌کنید (برند یا ماده مؤثره) را به پزشک یا اینجا اعلام کنید تا راهنمایی دقیق‌تری داده شود.
نکته پایانی و اطمینان‌بخش:
- مصرف مرسوم و پزشکی پروژسترون (از جمله شیاف واژینال) در بارداری شواهدی مبنی بر ایجاد تغییر جنسیت ندارد و برای محافظت از بارداری در مواردی که پزشک تجویز کرده، معمولاً بی‌خطر تلقی می‌شود.
بهترین اقدام این است که ادامه یا قطع مصرف را طبق نظر پزشک معالج تنظیم کنید و در صورت تردید براساس نام دارو و دلیل تجویز مشورت حضوری داشته باشید.
در صورت تمایل می‌توانم: نام داروی دقیق شما را بررسی کرده و اطلاعات بیشتری درباره ایمنی آن در بارداری و مدت زمان معمول مصرف بنویسم.