درماتیت و لک؟

سلام؛
با توضیح شما احتمال قوی این است که این هاله قهوه‌ای یک لکه پس‌التهابی (Post-inflammatory hyperpigmentation, PIH) است. وقتی التهاب پوستی (درماتیت) و خراشیدن محل رخ دهد، ملانوسیت‌ها فعال می‌شوند و رنگدانه (ملانین) در پوست تجمع می‌یابد که به‌صورت لکه قهوه‌ای روشن تا تیره ظاهر می‌شود.
چه انتظاری داشته باشید
- معمولاً این لکه‌ها به مرور کم‌رنگ می‌شوند اما ممکن است چندین ماه طول بکشد (معمولاً 2–6 ماه، در بعضی افراد تا 12 ماه یا بیشتر طول می‌کشد). در پوست‌های تیره‌تر ماندگاری بیشتر است.
توصیه‌های مراقبتی روزمره (فوری و بی‌خطر):
1 آفتاب‌گیر قوی: هر روز کرم ضدآفتاب با SPF 30–50 و طیف و سیع (UVA/UVB) بزنید. آفتاب تیره‌شدن و ماندگاری لکه را تشدید می‌کند.
2 از دستکاری و خاراندن دوباره محل خودداری کنید.
3 مراقبت ملایم پوست: از شوینده‌های ملایم و مرطوب‌کننده مناسب پوست صورت استفاده کنید، از محصولات لایه‌بردار قوی فعلاً خودداری کنید تا التهاب بیشتر نشود.
درمان‌های موضعی که می‌توانند کمک کنند (با راهنمایی و در صورت نیاز نسخه پزشک):
- آزالئیک اسید (Azelaic acid 15–20%): اثربخش و نسبتاً ملایم؛ برای لکه‌های پس‌التهابی و ایمن‌تر در حاملگی نسبت به رتینوئید‌ها.
- نیاسینامید (Niacinamide 4–5%): کاهش رنگدانه و التهابات و معمولاً حساسیت کم.
- ویتامین C موضعی (10–20% اسید اسکوربیک پایدار): روشن‌کننده و آنتی‌اکسیدان.
- رتینوئید‌های موضعی (tretinoin
0.025–0.05%): افزایش نوسازی سلولی و کمک به کمرنگ شدن رنگدانه؛ ممکن است باعث تحریک شود، از شب و با فاصله شروع کنید.
- هیدروکینون: به‌عنوان روشن‌کننده قوی شناخته می‌شود (معمولاً 2% بدون نسخه و 4% با نسخه در برخی کشور‌ها). اثربخش است اما نباید طولانی‌مدت و بدون نظارت مصرف شود (خطر لکه‌ رنگی برگشت‌ناپذیر و ochronosis در استفاده طولانی و نادرست وجود دارد). در بارداری معمولاً توصیه نمی‌شود.
ترکیب و نحوه استفاده پیشنهادی (مثال کلی — قبل از انجام، با متخصص پوست مشورت کنید):
- صبح: شوینده ملایم → ویتامین C یا نیاسینامید → مرطوب‌کننده → ضدآفتاب SPF
50.
- شب: شوینده ملایم → آزالئیک اسید (یا هیدروکینون/رتینوئید طبق تجویز) → مرطوب‌کننده. رتینوئید‌ها معمولاً شب‌ها و با فواصل شروع می‌شوند (مثلاً 2–3 شب در هفته سپس بیشتر).
هشدار‌ها و نکات ایمنی
- اگر جای ضایعه هنوز قرمز، متورم یا چرکی است، ابتدا باید التهاب فعال را کنترل کرد؛ در این حالت استفاده خودسرانه از لایه‌بردار‌ها یا هیدروکینون ممکن است بدتر کند.
ممکن است یک دوره کوتاه از کرم استروئیدی ضعیف (تحت نظر پزشک) لازم باشد.
- رتینوئید‌ها و هیدروکینون در بارداری/شیردهی محدودیت یا منع دارند — اگر باردار/مشکوک هستید حتماً با پزشک مشورت کنید.
آزالئیک اسید و نیاسینامید معمولاً ایمن‌ترند.
- اگر محصول جدید باعث سوزش یا تحریک شد مصرف را متوقف کنید.
در چه مواردی به پزشک یا متخصص پوست مراجعه کنید
- اگر لکه پس از 6 ماه به‌طور معناداری بهبود نیافته یا تیره‌تر شده باشد.
- اگر ضایعه تغییر شکل، خونریزی، پوسته‌ریزی غیرعادی یا رشد نشان دهد.
- اگر مطمئن نیستید تشخیص دقیق چیست (مثلاً ممکن است ضایعه دیگری باشد مانند لک‌های خورشیدی، لکای بن یا ضایعات دیگر).
- برای گزینه‌های کلینیکی سریع‌تر (پیلینگ شیمیایی ملایم، لیزر مناسب برای PIH، میکرونیدلینگ) که باید توسط متخصص پوست انجام شوند.
خلاصهٔ پیشنهادی برای شما
- فعلاً آرام باشید: چون پوسته‌ها رفته و فقط لکه مانده، احتمال اصلاح پیگمانتاسیون وجود دارد.
- روزانه ضدآفتاب قوی بزنید و از دستکاری زخم خودداری کنید.
- شروع یک محصول ملایم روشن‌کننده مثل آزالئیک اسید یا سرم نیاسینامید و صبر 8–12 هفته برای دیدن بهبود.
اگر پس از این مدت پیشرفتی نبود یا می‌خواهید درمان سریع‌تر، به متخصص پوست مراجعه کنید تا درمان مناسب (مثلاً ترکیب‌های موضعی یا درمان‌های مطب) تجویز کند.
اگر مایل باشید می‌توانم یک رژیم دقیق‌تر با نام مواد موجود (محصول‌های رایج یا درصد‌های پیشنهادی) یا زمان‌بندی شروع رتینوئید/هیدروکینون برای شما بنویسم.
امیدوارم زودی بهبودی کامل پیدا کنید.