آیا پولیپ رحم بدون جراحی قابل درمان است؟

خلاصه سریع
- پولیپ رحمیِ کوچک و بدون علامت گاه قابل پیگیری (watchful waiting) یا کاهش علامت با درمان دارویی است، اما حذف کامل و تشخیصیِ آن معمولاً با هیستروسکوپی (برداشت پولیپ) انجام می‌شود.
در صورت خون‌ریزی مکرر، درد، بزرگی بیش از ~1 سانتی‌متر، اختلال در باروری یا ظواهر مشکوک، برداشتن با جراحی خَرد (هیستروسکوپی) توصیه می‌شود.
توضیح کامل و کاربردی برای وضعیت شما
شما ذکر کرده‌اید که در سونوگرافی «پولیپ به اندازه یک بند انگشت» دیده شده و همچنین «زخم»، «دهانه رحم» و «عفونت» وجود دارد.
چند نکته مهم:
1 علت مراجعه فوری پزشک ممکن است یکی از این موارد باشد: خون‌ریزی قابل توجه، درد مداوم، احتمال ارتباط با عفونت/زخم یا بزرگی پولیپ که احتمال بروز عوارض یا نیاز به بررسی بافت را افزایش می‌دهد.
2 عفونت و التهاب (مثلاً سرویسیت یا و اژینیت) باید ابتدا درمان شوند.
عمل جراحی در حضور عفونت فعال معمولاً بهتر است تا بعد از کنترل عفونت انجام شود مگر اینکه خون‌ریزی یا وضعیت دیگری ایجاب کند.
گزینه‌های غیرجراحی (موارد، محدودیت‌ها و اثربخشی)
- پیگیری محتاطانه (Watchful waiting):
- مناسب: پولیپ‌های کوچک (<1-1.5 سانتی‌متر)، بدون یا با علائم خفیف و در زنان پیش از یائسگی.
گاهی در
6-12 ماه از بین می‌روند یا ثابت می‌مانند.
- محدودیت: اگر خون‌ریزی، درد یا اختلال باروری وجود داشته باشد، پیگیری توصیه نمی‌شود.
- درمان عفونت/التهاب:
- اگر پزشک شما عفونت یا زخم دهانه رحم دیده، گرفتن نمونه (پاپ اسمیر/کشت/PCR برای عفونت‌های مقاربتی) و درمان مناسبِ عفونت ضروری است.
پس از درمان عفونت، سونوگرافی یا هیستروسکوپی دوباره انجام می‌شود تا ببینند پولیپ باقی مانده یا علائم کاهش یافته‌اند.
- درمان دارویی هورمونی:
- درمان با پروژستین‌ها یا دستگاه داخل رحمی آزادکننده لوونورگسترل (IUS، مانند Mirena) می‌تواند خون‌ریزی قاعدگی را کاهش دهد و گاهی باعث کوچک شدن پولیپ‌های اندومتریال شود.
با این حال این روش معمولاً پولیپ را حذف نمی‌کند و برای زنانی که علامت‌دار هستند یا پولیپ بزرگ دارند انتخاب اول نیست.
- آگونیست‌های GnRH می‌توانند حجم اندومتر و بعضی پولیپ‌ها را موقتاً کوچک کنند اما عوارض منفی و گران بودن آن‌ها باعث می‌شود کاربرد دائمی نداشته باشند و معمولاً برای آماده‌سازی قبل از جراحی به کار روند.
چه زمانی جراحی (هیستروسکوپی) لازم است؟
- پولیپ‌های علامت‌دار (خون‌ریزی غیرطبیعی، درد یا مشکل باروری).
- اندازهٔ بزرگ (معمولاً ≥1 تا
1.5 سانتی‌متر، یا "یک بند انگشت" که احتمالاً در این محدوده است).
- ظواهر مشکوک در تصویر یا معاینه (خون‌ریزی مداوم، زخمی شدن، ظاهر نابهنجار) یا در زنان یائسه که ریسک بدخیمی بالاتری دارند.
- وقتی تشخیص قطعی با نمونه‌برداری (پاتولوژی) لازم است؛ فقط با دیدن سونو نمی‌توان همیشه ماهیت بافت را مشخص کرد.
مزایا و خطرات جراحی هیستروسکوپی
- مزایا: برداشتن کامل پولیپ، ارسال نمونه برای پاتولوژی، رفع سریع علائم، بهبود باروری در موارد مرتبط با ناباروری.
- خطرات: خون‌ریزی مختصر، عفونت نادر، سوراخ شدن رحم بسیار نادر و بازگشت پولیپ در برخی موارد.
- نکته: هیستروسکوپی تشخیصی-درمانی امروزه عمل سرپایی، کوتاه و با ریسک پایین است.
توصیه‌های عملی برای شما
1 درمان یا کنترل عفونت و زخم دهانه رحم در اولویت است: انجام آزمایشات لازم (کشت‌ها، تست‌های عفونت‌های منتقله) و دریافت درمان آنتی‌بیوتیکی مطابق دستور پزشک یا بر اساس نتایج.
2 بعد از کنترل عفونت، تکرار سونوگرافی یا انجام سونو هیستروگرافی/هیستروسکوپی برای ارزیابی دقیق‌تر پولیپ.
3 اگر خون‌ریزی یا درد شدید دارید یا پولیپ بزرگی که در سونو گزارش شده، در آن صورت توصیهٔ پزشک مبنی بر برداشتن پولیپ منطقی است.
اگر پزشک گفته «هر چه زودتر جراحی کنید»، علت را مشخص بخواهید (خون‌ریزی شدید، خطر بدخیمی یا سایر دلایل).
4 اگر نگران هستید یا دلایل روشنی برای فوریت نگرفتید، می‌توانید نظر یک جراح زنان دیگر (ویزیت یا تک‌مشاوره) بگیرید تا ضرورت و زمان‌بندی را دومرحله‌ای بررسی کنید.
5 اگر قصد بارداری دارید، برداشتن پولیپ اغلب به بهبود شانس بارداری کمک می‌کند؛ بنابراین در این مورد هم عمل توصیه می‌شود.
سخن پایانی
در مواردی مانند شما — با پولیپ به اندازه حدود یک بند انگشت همراه با زخم و عفونت — ابتدا درمان عفونت و کنترل التهاب پیشنهاد می‌شود و سپس ارزیابی مجدد.
ولی اگر خون‌ریزی قابل توجه یا ضایعه بزرگ/مشکوک وجود دارد، برداشتن پولیپ توسط هیستروسکوپی بهترین و مطمئن‌ترین اقدام است.
اگر نیاز دارید، می‌توانم یک متن کوتاه برای مطرح‌کردن سؤال‌ها در ملاقات بعدی با پزشک تهیه کنم (چه بپرسید، چه مدارکی همراه ببرید) یا نکات بیشتری درباره درمان عفونت و آزمایش‌های لازم بگویم.