ایا زدن انوکساپارین دور ناف اشکال دارد؟

پاسخ کوتاه:
بله می‌توانید تا زمانی که پزشک معالج تجویز کرده ادامه دهید، اما لازم است محل تزریق را به‌درستی انتخاب و جا به جا کنید.
تزریق مستقیم در نوک یا دقیقا اطراف ناف مناسب نیست — فاصله ایمن و چرخش محل‌ها اهمیت دارد.
برخورد سوزن با جنین از نظر آناتومی عملاً غیرممکن است.
دلایل و توضیحات کامل:
- نوع تزریق و محل معمول: انوکساپارین (LMWH) به‌صورت زیرجلدی (subcutaneous) در چربی زیرجلدی شکم تزریق می‌شود.
شکم شایع‌ترین و مناسب‌ترین محل است چون جذب یکنواخت دارد.
- فاصله از ناف: معمولاً توصیه می‌شود محل تزریق حداقل حدود 2 سانتی‌متر (ترجیحاً تا 5 سانتی‌متر) دورتر از ناف باشد و از تزریق دقیقا در ناحیه ناف یا اسکار‌ها خودداری شود.
با بزرگ شدن شکم، می‌توانید محل را به سمت پهلو‌ها (بالای استخوان شرمگاهی و ناحیه جانبی/فوقانی شکم) یا حتی ران‌ها منتقل کنید.
- چرخش محل‌ها (Rotation): برای جلوگیری از کبودی، توده یا اسکار زیرجلدی، هر تزریق را در نقطه‌ای جدید انجام دهید — مثلاً هر بار به یک چهارم شکم یا نقاط مختلف پهلو‌ها انتقال دهید.
- تکنیک صحیح تزریق:
- پوست را با انگشتان یک چین کوچک بگیرید تا چربی زیرجلدی مشخص شود.
- سوزن کوتاه (معمولاً 5/8 اینچ / ~16 mm) را با زاویه 90 درجه وارد کنید (در صورت استفاده از سوزن بلندتر ممکن است زاویه 45 درجه توصیه شود).
- دارو را آرام تزریق کنید.
- بعد از کشیدن سوزن، محل را ماساژ نکنید؛ می‌توانید چند ثانیه فشار ملایم با گاز استریل بیاورید تا خونریزی کوچک کنترل شود.
- از تزریق در محل‌های کبود، قرمز یا نازک‌شده اجتناب کنید.
- برخورد سوزن با جنین: نگران نباشید — جنین در رحم و احاطه‌شده توسط دیواره رحم، مایع آمنیوتیک و بافت‌های متعدد مادر است؛ سوزن‌های زیرجلدی بسیار کوتاه‌اند و به رحم نمی‌رسند، بنابراین امکان برخورد مستقیم سوزن به جنین وجود ندارد.
- تکان خوردن جنین موقع تزریق: طبیعی و بی‌خطر است.
حرکت جنین پاسخی طبیعی است و آسیبی به جنین وارد نمی‌کند.
- ادامه تا زمان زایمان: در صورت نیاز پزشکی (مثلاً برای پیشگیری یا درمان ترومبوز) می‌توان انوکساپارین را تا نزدیک زمان زایمان ادامه داد، اما باید زمان قطع دارو قبل از زایمان یا اعمال بی‌حسی نخاعی/اپیدورال هماهنگ شود.
به‌طور کلی:
- برای دوز‌های پیشگیری (پروفیلاکسی): معمولاً حداقل 12 ساعت از آخرین دوز قبل از انجام بی‌حسی نخاعی/اپیدورال زمان لازم است.
- برای دوز‌های درمانی (مثلاً 1 mg/kg دو بار در روز): معمولاً حدود 24 ساعت فاصله توصیه می‌شود.
این اعداد کلی هستند و تصمیم نهایی باید توسط تیم زنان و بیهوشی بر اساس دوز، زمان آخرین تزریق و وضعیت مادر گرفته شود.
- مانیتورینگ و مواردی که باید با پزشک در میان بگذارید:
- اگر دوز درمانی مصرف می‌کنید، ممکن است نیاز به بررسی سطح anti-Xa در برخی مراکز یا در صورت نارسایی کلیوی باشد.
- شمارش پلاکتی (برای افت پلاکتی ناشی از هپارین، هرچند با LMWH خطر کمتر است) طبق دستور پزشک.
- هرگونه خونریزی غیرطبیعی، کبودی و سیع، توده دردناک در محل تزریق یا درد کمر/ضعف عصبی را فوراً گزارش دهید.
- نکات عملی برای کاهش درد و کبودی:
- محل تزریق را بچرخانید.
- قبل از تزریق می‌توانید کمپرس یخ کوتاه بگذارید تا درد کمتر شود، اما از ماساژ قوی خودداری کنید.
- بعد از تزریق فشار ملایم اعمال کنید، ماساژ ممنوع.
چه زمانی فوری به پزشک مراجعه کنید:
- خونریزی شدید یا غیرقابل کنترل
- بروز کبودی خیلی بزرگ یا توده‌ای دردناک در محل تزریق
- علائم آلرژی (تورم شدید، کهیر، تنگی نفس)
- پس از بی‌حسی نخاعی/اپیدورال، بروز ضعف اندام یا درد کمر شدید — ممکن است نیاز به ارزیابی سریع برای خونریزی نخاعی باشد (نادر ولی خطرناک)
جمع‌بندی و پیشنهاد نهایی:
- تزریق زیرجلدی انوکساپارین در شکم تا زمانی که به‌درستی انجام شود و در فاصله مناسب از ناف اعمال گردد مشکلی برای جنین ایجاد نمی‌کند.
با بزرگ شدن شکم محل تزریق را به سمت پهلو‌ها یا بالا/پایین شکم جابجا کنید و همیشه محل‌ها را بچرخانید.
قبل از زمان زایمان حتماً با پزشک و تیم بیهوشی درباره زمان قطع دارو و برنامه‌ریزی زایمان صحبت کنید.
اگر مایل باشید می‌توانم یک چک‌لیست کوتاه مرحله‌به‌مرحله تزریق صحیح (به فارسی ساده) برای شما بنویسم یا در صورت داشتن دوز/نوع درمان (پروفیلاکسی یا درمانی) راهنمایی دقیق‌تری درباره زمان‌بندی قبل از زایمان ارائه دهم.