ایا گرفتن ۴ عکس opg و ۱عکس بایت وینگ و ۱ عکس cbctدر ۵ ماه خطرناک است؟

خلاصه کوتاه
خطر فوری یا مسمومیت ناشی از دریافت چهار پانورامیک (OPG)، یک بایت‌وینگ و یک CBCT طی ۵ ماه برای یک بزرگسال معمولاً بسیار کم است.
اما بهتر است هر تصویربرداری توجیه شده باشد و اصول کاهش دوز (ALARA) رعایت شود — به‌ویژه اگر بیمار باردار یا کودک باشد.
میزان دوز تخمینی (مقادیر تقریبی، بسته به دستگاه و پروتکل متفاوت است)
- OPG (پانورامیک): حدود 5–30 میکروسیوِرت (µSv) برای هر تصویر؛ میانگین متداول ~10–20 µSv.
- بایت‌وینگ (چند فریم داخلی دهانی): حدود 5–10 µSv (بسته به تعداد فریم و دستگاه دیجیتال).
- CBCT دندان: گستره و سیع؛ از حدود 20–200 µSv برای FOV کوچک و پروتکل کم‌دوز تا 600–1000 µSv یا بیشتر برای FOV بزرگ و رزولوشن بالا.
مثال جمعی تقریبی برای مورد شما (بازهٔ تقریبی):
- 4 × OPG ≈ 40–80 µSv
- 1 × بایت‌وینگ ≈ 5–10 µSv
- 1 × CBCT (FOV کوچک/معمولی) ≈ 50–300 µSv
جمع کل ≈ 95–390 µSv
برای مقایسه: میانگین دوز پس‌زمینهٔ طبیعی سالانه در دنیا حدود 2400 µSv (2.4 mSv) است. بنابراین مجموع تصاویر شما هنوز در کسری از دوز سالانهٔ پس‌زمینه قرار می‌گیرد.
تفسیر ریسک
- ریسک سرطان ناشی از این میزان اشعه بسیار پایین و قابل چشم‌پوشی برای بزرگسالان است؛ اما ریسک هیچ‌گاه صفر نیست (مدل ریسک خطی بدون آستانه برای تابش پایین را در نظر می‌گیرند).
- حساسیت به تابش در کودکان و جنین بیشتر است؛ بنابراین در کودکان یا بانوانِ باردار باید احتیاط بیشتری شد.
چه چیز‌هایی را رعایت کنید / توصیه‌های عملی
1 توجیه بالینی: هر تصویربرداری باید دلیل بالینی داشته باشد.
قبل از CBCT از دندان‌پزشک بخواهید دلیل مشخص و اینکه آیا اطلاعات CBCT واقعاً درمان را تغییر می‌دهد را توضیح دهد.
2 محدود کردن FOV و رزولوشن: در CBCT درخواست کوچک‌ترین میدان دید (FOV) و کمترین رزولوشن که پاسخ بالینی را می‌دهد، شود؛ این بسیار در کاهش دوز مؤثر است.
3 پروتکل‌های کم‌دوز: از مرکز بخواهید اگر پروتکل کم‌دوز برای CBCT موجود است استفاده کند.
4 محافظت: در تصویربرداری‌های دندانی از یقهٔ تیروئید استفاده کنید مگر اینکه مانع تصویربرداری (مثلاً در برخی پانورامیک یا CBCT برای ناحیه فک پایین) شود؛ استفاده از روپوش سربی بسته به توصیه مرکز.
5 سابقهٔ تصویربرداری: تصاویر قدیمی را نگه دارید و از تکرار غیرضروری جلوگیری کنید.
اگر OPG‌های قبلی اطلاعات کافی دارند، شاید نیازی به CBCT فوری نباشد.
6 بارداری و کودکان: اگر احتمال بارداری وجود دارد، قبل از تصویربرداری حتماً تست بارداری یا تأیید بالینی انجام شود؛ در صورت بارداری غیرضروری از CT/CBCT خودداری شود یا منتظر بمانید مگر اینکه تصویربرداری برای تصمیم‌گیری فوری ضروری باشد.
7 پرسیدن مقدار دوز: از مرکز تصویربرداری بخواهید مقدار دوز/ DAP یا mGy را برای هر مطالعه اعلام کنند؛ این کمک می‌کند جمع دقیق‌تر محاسبه شود.
چه زمانی CBCT منطقی است
- برنامه‌ریزی ایمپلنت، تحلیل پیچیدهٔ آناتومی کانال‌ها، جراحی فک/دندان عقل نهفته یا زمانی که اطلاعات دو‌بعدی (OPG) ناکافی باشند و CBCT ممکن است نتیجه درمان را تغییر دهد.
جمع‌بندی
- از منظر دوز و ریسک کلی برای یک بزرگسال، گرفتن 4 OPG، 1 بایت‌وینگ و 1 CBCT در 5 ماه معمولاً خطرناک نیست و در مجموع دوز قابل‌توجهی نسبت به دوز سالانهٔ پس‌زمینه ایجاد نمی‌کند.
- اما هر تصویربرداری باید موجه باشد؛ در کودکان و بانوان باردار احتیاط بیشتری لازم است.
پیش از CBCT با دندان‌پزشک در مورد ضرورت، امکان استفاده از پروتکل کم‌دوز و محدود کردن FOV صحبت کنید.
اگر بخواهید من می‌توانم کمک کنم:
- متن کوتاهی برای سؤال از دندان‌پزشک تان آماده کنم (مثلاً درخواست توضیح درباره ضرورت CBCT و پروتکل دوز).
- راهنمایی کنم چطور مقدار دوز یا DAP را از مرکز بخواهید و تفسیرش کنید.