درمان خشکی واژن و عفونت قارچی چگونه است؟

سلام
— توضیح کامل و گام‌به‌گام برای مشکل شما:
1 چه چیزی ممکن است باعث این ترکیب از علائم شود؟
- خشکی واژن: کاهش استروژن (یائسگی، شیردهی، بعد از زایمان، جراحی تخمدان)، بعضی دارو‌ها (آنتی‌هیستامین‌ها، برخی ضدافسردگی‌ها، دارو‌های ضد بارداری در برخی افراد)، کاهش تحریک/پیش‌نوازش قبل از نزدیکی، استعمال صابون یا مواد معطر، استعمال و ازودیلاتور‌ها یا دوش و همچنین بیماری‌های سیستمیک مثل دیابت.
خشکی شدید می‌تواند باعث سوزش و ترک‌های ریز شود.
- عفونت قارچی (کاندیدا یا «برفک»): عوامل مستعدکننده شامل مصرف آنتی‌بیوتیک اخیر، دیابت کنترل‌نشده، سیستم ایمنی ضعیف، سطح هورمونی بالا (در بعضی موارد) یا تماس‌های تکراری که به بافت‌ها آسیب می‌زند.
نزدیکی خشن روی بافت خشک می‌تواند باعث ایجاد سوزش و سپس عفونت ثانویه شود.
2 چه کاری باید انجام دهید (مراحل تشخیصی و درمانی)
الف) مراجعه و بررسی: بهتر است به متخصص زنان یا ماما مراجعه کنید تا معاینه و نمونه‌برداری انجام شود.
آزمایش‌های مفید:
- اسمیر و تست KOH و میکروسکوپ برای تشخیص قارچ
- کشت یا PCR اگر تکرارشونده یا مقاوم باشد (برای تعیین گونه غیرآلبیکان یا مقاومت)
- اندازه‌گیری قند خون (دیابت مخفی را بررسی کنید)
- بررسی مصرف دارو‌ها، تاریخچه بارداری یا شیردهی، سابقه سرطان پستان یا درمان با هورمون
ب) درمان سریع عفونت قارچی:
- برای کاندیدیازیس معمولی: فلوکونازول خوراکی 150 میلی‌گرم تک‌دوز یا کرم/شیاف‌های موضعی آزول (مثلاً میکونازول یا کلوتریمازول) به مدت 1 تا 7 روز بسته به دارو.
اکثر بیماران ظرف 24–72 ساعت بهتر می‌شوند.
- اگر تکرار بیش از 4 بار در سال باشد (VVC عودکننده): نیاز به ارزیابی بیشتر و درمان نگهدارنده است؛ یکی از شیوه‌ها فلوکونازول 150 میلی‌گرم هر 72 ساعت، سه دوز اولیه و سپس یک دوز هفتگی به مدت 6 ماه (تعیین دقیق توسط پزشک).
- در موارد مقاوم یا گونه‌های غیرآلبیکان: کشت لازم است و درمان ممکن است متفاوت باشد (موضعی طولانی‌تر یا دارو‌های دیگر).
ج) درمان خشکی واژن و جلوگیری از سوزش پس از نزدیکی:
- استفاده از روان‌کننده‌های پایه آب یا سیلیکون هنگام رابطه (قبل از دخول) تا از اصطکاک و ترک جلوگیری شود.
روان‌کننده‌های روغنی با کاندوم لاتکس سازگار نیستند.
- مرطوب‌کننده‌های واژینال (مثلاً محصولاتی حاوی هیالورونات یا مرطوب‌کننده‌های مخصوص واژن) به صورت منظم (مثلاً 2–3 بار در هفته) برای بهبود رطوبت پایه.
- حذف یا جایگزینی محصولات تحریک‌کننده: صابون‌های معطر، دوش، اسپری‌ها، دستمال‌های معطر یا تامپون‌های معطر.
- لباس‌های نخی، از پوشیدن لباس‌های تنگ و مصنوعی که رطوبت را نگه می‌دارند خودداری کنید.
- اگر خشکی ناشی از افت استروژن باشد (مثلاً یائسگی یا بعد از جراحی تخمدان): درمان موضعی با استروژن کم‌دوز واژینال (کرم، قرص یا رینگ) معمولاً مؤثر است و عوارض سیستمیک کمی دارد؛ این گزینه در صورت نیاز باید توسط پزشک تجویز و بررسی شود.
در کسانی که سابقه سرطان حساس به هورمون دارند، قبل از شروع استروژن مشورت لازمه.
3 رابطه جنسی و عفونت: نکات عملی
- تا زمانی که عفونت قارچی درمان و علائم (خارش، سوزش، ترشحات غیرطبیعی) کاملاً رفع نشده است از نزدیکی خودداری کنید یا از روان‌کننده مناسب استفاده کنید.
- اگر سوزش پس از نزدیکی مکرر است، ابتدا خشکی را درمان و از روان‌کننده استفاده کنید؛ اگر حساسیت به لاتکس یا مواد داخل لوبریکانت هست احتمال آلرژی را در نظر بگیرید.
- معمولاً نیازی به درمان همسر مرد نیست مگر اینکه او علائم پوستی یا قارچی داشته باشد.
4 چه زمانی باید سریع‌تر مراجعه کنید؟
- تب، درد شکم یا لگن، خونریزی غیرطبیعی، یا بوی خیلی بد از واژن
- اگر پس از درمان معمولی 48–72 ساعت تغییری نکرد یا علائم برمی‌گردند یا بیشتر از 4 اپیزود در سال تکرار می‌شوند
5 نکات پیشگیری و سبک زندگی
- کنترل قند خون در دیابتی‌ها
- اجتناب از آنتی‌بیوتیک غیرضروری
- استفاده از لباس نخی، تمیزی اما بدون شست‌وشوی بیش از حد یا دوش
- استفاده از مرطوب‌کننده‌های واژینال منظم به‌جای روان‌کننده فقط هنگام رابطه برای خشکی مزمن
خلاصه برای شما:
- قدم اول: معاینه و نمونه‌گیری (نمونه برای تشخیص قارچ و کشت) و بررسی قند خون
- درمان فوری: آنتی‌قارچ مناسب (موضعی یا خوراکی) طبق تشخیص
- همزمان خشکی را با مرطوب‌کننده/روان‌کننده و اصلاح عوامل محیطی درمان کنید
- اگر تکرار می‌شود یا به درمان جواب نمی‌دهد، نیاز به ارزیابی تخصصی و احتمالاً درمان نگهدارنده یا استفاده از استروژن موضعی است.
اگر موافق باشید می‌توانید بگویید چند وقت است این مشکل را دارید، آیا قبلاً داروی ضدقارچی مصرف کرده‌اید، آیا دیابت یا بیماری زمینه‌ای دارید و آیا باردار یا شیرده هستید تا راهنمایی دقیق‌تری بدهم.
در هر صورت برای درمان قطعی و طولانی‌مدت مراجعه حضوری و آزمایش توصیه می‌شود.