اندومتریوز کلیه و حالب چطور تشخیص داده میشود؟

سلام وقتتون بخیر پیشاپیش ممنونم از راهنماییتون من مشکوک به اندومتریوز هستم و هم سنگ کلیه دارم و هم دو تا از دیسک های کمرم بیرون زدگی خفیف داره و این ماه خیلی خیلی درد کمر و پهلو داشتم میخواستم بدونم ممکنه اندومتریوز به کلیه ها و حالب زده باشه ، بهترین راه تشخیص اینکه به کلیه سرایت کرده و کلیه ها رو هم درگیر کرده ام آر ای کلیه است یا سی تی اسکن؟ کدوم دقیق تر درگیری کلیه رو نشون میده؟
1
سلام
هر دو کاربردی هستند و دقیق ولی در ابتدا بررسی توسط متخصص اورولوژی و سپس انجام سونوگرافی از کلیه‌ها و مجاری ادرار لازم هست و در صورت صلاح دید متخصص اورولوژی و بر اساس شرایط بیمار یکی از روش‌های فوق جهت بررسی بیشتر توصیه می‌گردد
هوش مصنوعی دکترهَست هوش مصنوعی ممکن است درک کاملی نداشته باشد؛ نظر پزشک اولویت دارد.
خلاصه کوتاه
اندومتریوز می‌تواند در مواردی نادر دستگاه ادراری را درگیر کند؛ بیش‌ترین محل درگیری حالب است و درگیری کلیه معمولاً ثانویه و به‌صورت انسداد و هیدرونفروز نمایان می‌شود.
برای تشخیص و بررسی دقیق از ترکیب تصویربرداری (سونوگرافی، MRI، CT) و آزمایش‌های عملکردی استفاده می‌شود؛ تشخیص قطعی معمولاً توسط لاپاروسکوپی و نمونه‌برداری تشخیصی داده می‌شود.
علایم قابل انتظار
- درد پهلو یا کمر، به‌ویژه اگر چرخه‌ای با قاعدگی بدتر شود.
- علایم ادراری کمتر شایع (خون در ادرار، تکرر یا درد زمان ادرار) مگر حالب یا مثانه درگیر باشد.
- وجود هیدرونفروز خاموش (گاهی بدون درد شدید) که می‌تواند منجر به کاهش عملکرد کلیه شود.
- چون شما سابقه سنگ کلیه و دیسک کمر دارید، درد می‌تواند از چند علت باشد؛ افتراق مهم است.
مراحل منطقی تشخیصی (ترتیب پیشنهادی)
1 ارزیابی فوری: اندازه‌گیری کراتینین سرم و آزمایش ادرار؛ در صورت افزایش کراتینین یا علایم انسدادی فوری پیگیری شود.
2 سونوگرافی کلیه و حالب (Renal ultrasound): اولین گام برای تشخیص هیدرونفروز یا انسداد قابل مشاهده؛ سریع، غیرتهاجمی و بدون اشعه.
3 اگر شک به سنگ کلیه دارید: CT بدون داروی حاجب (Non-contrast CT KUB) بهترین روش برای تشخیص سنگ‌هاست.
4 اگر شک اصلی اندومتریوز یا ضایعات بافت نرم است: MRI با پروتکل مخصوص لگن و در صورت نیاز MR-اوروگرافی. MRI برای بررسی ضایعات نفوذ کننده (deep infiltrating endometriosis) و ارتباط آن با حالب بسیار دقیق‌تر از CT است.
5 CT اوروگرافی (CT urography): وقتی خواهان بررسی مسیر حالب، تعیین محل دقیق انسداد یا جستجوی ضایعات کلسفیه یا بررسی کامل شکم و لگن باشید؛ CT در تشخیص سنگ بهتر و در ارزیابی آناتومی استخوانی/کلسیم‌ها قوی‌تر است.
6 ارزیابی عملکرد کلیه: اسکن هسته‌ای (MAG3 یا DTPA/MAG3 برای دینامیک و تفکیک عملکرد) برای تعیین افت عملکرد کلیه و شدت انسداد.
این برای تصمیم‌گیری جراحی بسیار مهم است.
7 اقدامات تشخیصی تهاجمی: اگر تصویربرداری غیرقطعی یا نیاز به ارزیابی مستقیم باشد—رتروگراد پیلوگرافی (از طریق حالب)، اورترواسکوپی با دید مستقیم و نمونه‌برداری، یا لاپاراسکوپی تشخیصی که در آن نمونه برداشته و پاتولوژی بررسی می‌شود (لاپاراسکوپی + هیستولوژی، استاندارد طلایی تشخیص اندومتریوز).
MRI یا CT؛ کدام دقیق‌تر برای تشخیص درگیری کلیه/حالب؟
- MRI (مخصوصاً MRI لگن با توالی T2، T1 fat-sat و در صورت امکان MR-urography): بهتر برای شناسایی بافت‌های اندومتریال، نرمی بافت‌ها و ضایعات نفوذی به اطراف حالب.
حساسیت و دقت بالاتری برای deep infiltrating endometriosis دارد.
- CT اوروگرافی: قوی‌تر برای نمایش مرفولوژی حالب، انسداد، و ضایعات کلسفیه یا سنگ.
CT بدون تزریق بهترین تست برای سنگ‌ها (حساسیت بسیار بالا).
- بنابراین: اگر هدف اصلی بررسی ضایعات اندومتریال و ارتباط آن با حالب است، MRI ارجح است.
اگر مشکوک به سنگ یا نیاز به بررسی سریع آناتومی و کلسیم دارید، CT انتخاب بهتری است.
اغلب این دو روش مکمل هم هستند.
چه زمانی فوریت دارد؟
- وجود هیدرونفروز قابل‌توجه، افزایش کراتینین، یا درد شدید/تب؛ این‌ها نیازمند ارزیابی اورژانسی (سونوگرافی فوری و احتمالاً گذاشتن ژوژ استنت یا انجام پیلوگرافی رتروگراد توسط اورولوژیست) هستند. انسداد طولانی‌مدت می‌تواند به از دست رفتن دائمی عملکرد کلیه منجر شود.
درمان و نقش یافته‌های تشخیصی
- اگر انسداد حالب به‌خاطر اندومتریوز وجود داشته باشد، درمان جراحی (آزادسازی حالب
- ureterolysis، بخش‌برداری و پیوند مجدد حالب یا پیوند مثانه-حالب در موارد شدید) و/یا قرار دادن استنت ممکن است لازم باشد.
- درمان هورمونی (قرص‌های ضدبارداری، آگونیست‌های گنادوتروپین) ممکن است به ضایعات اندومتریال کمک کند ولی در موارد انسداد تهدیدکننده کلیه به‌تن‌هایی کافی نیست.
- تصمیم درمانی بر اساس شدت انسداد، عملکرد کلیه و نقشه دقیق ضایعات توسط MRI/اسکن هسته‌ای گرفته می‌شود.
پیشنهاد عملی برای شما
1 سریعاً کراتینین و آزمایش ادرار بدهید و سونوگرافی کلیه و لگن انجام دهید تا هیدرونفروز بررسی شود.
2 اگر سونوگرافی یا علایم نشان از سنگ داد: CT بدون تزریق برای تأیید سنگ انجام شود.
3 اگر سونوگرافی نشان از انسداد بدون سنگ یا ضایعه لگنی مشکوک به اندومتریوز دارد: MRI لگن با پروتکل اندومتریوز و در صورت نیاز MR-اوروگرافی و اسکن MAG3 برای ارزیابی عملکرد کلیه.
4 در صورت هر گونه کاهش عملکرد کلیه یا انسداد قابل‌توجه با مشاوره همزمان ارولوژی و ژنیکولوژی اقدام شود؛ لاپاراسکوپی تشخیصی و درمانی ممکن است لازم باشد.
نکته پایانی
از آنجا که شما سابقه سنگ کلیه و دیسک کمر دارید، درد می‌تواند چندمنشأ ای باشد؛ اما به‌خاطر خطر آسیب خاموش کلیه در انسداد حالب ناشی از اندومتریوز، بهتر است ارزیابی تصویربرداری و بررسی عملکرد کلیه را به‌سرعت انجام دهید.
برای راهنمایی دقیق‌تر نتایج آزمایش‌ها و تصاویرتان را به متخصص اورولوژی یا متخصص زنان نشان دهید تا برنامه تشخیصی و درمانی مناسب تعیین شود.