آیاکسی که پریودش منظم باشه دچارکیست تخمدان میشود؟

خلاصه کوتاه
بله — داشتن قاعدگی منظم لزوماً مانع تشکیل کیست تخمدان نیست.
بسیاری از کیست‌های تخمدان، به‌خصوص «کیست‌های عملکردی» (follicular یا corpus luteum)، در زنان با سیکل‌های طبیعی هم ایجاد می‌شوند و اغلب خودبه‌خود برطرف می‌شوند.
توضیح تخصصی‌تر
1 انواع شایع کیست تخمدان
- کیست‌های عملکردی: شایع‌ترین نوع.
مربوط به روند طبیعی تخمک‌گذاری (فولیکول یا جسم زرد) هستند و معمولاً بدون درمان طی 1–3 سیکل قاعدگی از بین می‌روند.
ممکن است در زنانی که سیکل منظم دارند هم دیده شوند.
- اندومتریوما (کیست اندومتریوز): مربوط به اندومتریوز؛ درد مزمن قاعدگی و درد هنگام نزدیکی می‌تواند دیده شود.
- کیست‌های درموئید (تراتوم): محتوای جامد یا چربی دارند و ممکن است نیاز به پیگیری یا جراحی داشته باشند.
- کیست‌های پاتولوژیک یا تومورال: کمتر معمول، نیاز به ارزیابی دقیق‌تر دارند.
2 آیا درد زیر دل من می‌تواند ناشی از کیست باشد؟
بله. درد زیر دل (معمولاً یک‌طرفه) می‌تواند نشانه‌ای از کیست تخمدان باشد.
درد می‌تواند به صورت:
- تیر کشیدن خفیف و گذرا (مربوط به کشش کپسول یا بزرگ شدن کیست)،
- درد مداوم و مبهم، یا
- درد ناگهانی و شدید (در صورت پارگی یا پیچ‌خوردگی تخمدان) باشد.
اگر درد شما گهگاهی و خفیف است و علائم جدی ندارید، ممکن است کیست عملکردی باشد و خودش کاهش یابد.
3 چه آزمایش‌ها و ارزیابی‌هایی لازم است؟
- تست بارداری (β-hCG): اولین گام در زنان در سن باروری با هر نوع درد یا خونریزی غیرمعمول؛ برای حذف حاملگی خارج رحم یا حاملگی عادی.
- سونوگرافی ترانس‌واژینال: روش انتخابی برای تشخیص اندازه، شکل و و یژگی‌های کیست (کیست ساده، پیچیده، جامد، چندخانه).
- معاینه لگنی توسط متخصص زنان: برای تشخیص حساسیت، توده یا دیگر نشانه‌ها.
- آزمایش‌های تکمیلی (مثل CA-125) فقط در صورت شک به توده بدخیم یا سن بالاتر کاربرد دارد و به‌طور روتین توصیه نمی‌شود.
4 چه زمانی نگران باشیم و فوراً به پزشک/اورژانس مراجعه کنیم؟
پزشکی اورژانسی لازم است اگر:
- درد ناگهانی، بسیار شدید یا مداوم دارید (ممکن است نشان‌دهنده پیچ‌خوردگی تخمدان یا پارگی کیست باشد)،
- تب، تهوع و استفراغ همراه با درد وجود دارد،
- غش یا سرگیجه، یا خونریزی شدید واژینال،
- تنگی نفس یا درد شدید قفسه سینه (در موارد نادر مشکل متاستاتیک یا فشرده‌سازی شدید).
5 درمان و پیگیری
- بسیاری از کیست‌های عملکردی نیاز به درمان خاصی ندارند؛ پیگیری با سونوگرافی تکراری در 6–8 هفته معمول است.
- دارو‌های مسکن (مثل NSAID‌ها) برای درد خفیف مفیدند.
- در صورت تکرار کیست‌های عملکردی یا کیست‌های بزرگ/باقی‌مانده، گاهی پزشک پیشنهاد قرص‌های ضدبارداری هورمونی برای کاهش تشکیل کیست جدید می‌دهد.
- جراحی (لاپاراسکوپی یا لاپاراتومی) در موارد کیست‌های بزرگ، ماندگار، مشکوک به بدخیمی، یا در صورت و قوع پیچ‌خوردگی/پارگی با علائم شدید لازم می‌شود.
6 پیشنهاد عملی برای وضعیت شما
- اگر درد شما گهگاهی و خفیف است و هیچ علامت نگران‌کننده‌ای ندارید: یک دوره مشاهده، ثبت دفعات درد و شدت آن و مراجعه به متخصص زنان در صورت تکرار یا افزایش شدت کافی است.
- اگر درد بیشتر شده، یک‌طرفه شده، با تب یا تهوع همراه است، یا اگر پریودتان در آینده نامنظم شد یا خونریزی غیرمعمول داشتید: سریعاً به متخصص زنان مراجعه کنید و احتمالاً سونوگرافی و تست بارداری انجام دهید.
نکات پایانی
- داشتن قاعدگی منظم تضمین‌کننده عدم وجود کیست نیست.
- اکثریت کیست‌ها در سن باروری خوش‌خیم و گذرا هستند، اما بررسی‌های ساده (تست بارداری، معاینه، سونوگرافی) کمک زیادی به تشخیص و مدیریت مناسب می‌کند.
اگر مایل باشید می‌توانم راهنمایی کنم چه سوالاتی قبل از ویزیت با پزشک بپرسید، یا فهرستی از اطلاعات (مثل زمان شروع درد، رابطه آن با قاعدگی، سابقه جراحی یا بیماری) برای همراه بردن به پزشک آماده کنم.