بدنتان چقدر به نیکوتین وابسته شده — و ترک چقدر سخت خواهد بود؟
در حال آمادهسازی…
با نامهای دیگر: تست اعتیاد به سیگار · تست وابستگی به نیکوتین · تست فاگرشتروم · FTND
شش سؤال، و هیچکدام دربارهی این نیست که چرا سیگار میکشید یا چقدر میخواهید ترک کنید. چیزی که سنجیده میشود وابستگیِ فیزیکیِ بدنتان به نیکوتین است — همان که سختیِ ترک را تعیین میکند.
دو سؤال وزنِ بیشتری دارند و این تصادفی نیست: فاصلهی بیدارشدن تا اولین سیگار، و تعدادِ نخ. اولی قویترین نشانهی وابستگی است، چون سطحِ نیکوتین در خواب افت میکند و بدنِ فردِ وابسته زودتر تقاضا میکند.
جمعِ نمره بین ۰ تا ۱۰ میافتد. عددِ بالاتر یعنی احتمالاً به کمکِ بیشتری برای ترک نیاز دارید — نه اینکه ارادهتان کمتر است.
این آزمون دربارهی زیانِ سلامتیِ سیگار چیزی نمیگوید؛ آن به سالهای مصرف بستگی دارد نه به این عدد، و وابستگیِ کم به معنای بیخطر بودن نیست. آمادگیِ شما برای ترک را هم نمیسنجد و مصرفِ قلیان، ویپ یا پیپ در آن حساب نشده — این پرسشنامه برای سیگار ساخته شده.
مفیدترین کاری که این عدد میکند تصحیحِ یک باورِ رایج است: خیلیها فکر میکنند وابستگی یعنی زیاد کشیدن. این دو یکی نیستند. کسی میتواند روزی پنج نخ بکشد و وابستگیِ زیاد داشته باشد، و کسی روزی بیست نخ بکشد و وابستگیِ کم. تعدادِ نخ فقط یکی از شش سؤال است.
کاربردِ عملیاش هم روشن است: در پژوهشها این نمره سختیِ ترک و احتمالِ بازگشت را بهتر از میزانِ مصرف پیشبینی میکند. یعنی اگر بدانید کجای این طیف هستید، از همان اول میتوانید راهِ درست را انتخاب کنید — و اگر قبلاً چند بار برگشتهاید، شاید توضیحش همین باشد.
| نمره | تفسیر |
|---|---|
| ۰–۲ | وابستگیِ کم |
| ۳–۵ | وابستگیِ متوسط |
| ۶–۱۰ | وابستگیِ زیاد |
بازههای این آزمون از تقسیمبندیِ رایجِ خودِ ابزار میآیند و مرزِ تشخیصی نیستند — «وابستگی به نیکوتین» یک تشخیصِ بالینی جداگانه دارد که با گفتوگو گذاشته میشود. کاری که این سه بازه میکنند این است که بگویند برای ترک به چه اندازه کمک لازم است.
این بازهها تفسیر رسمی ابزارند؛ و برای سنجشاند، نه تشخیص.
ساختهی Heatherton و همکاران (۱۹۹۱)؛ بازنگریِ آزمونِ فاگرشتروم و استانداردِ جهانیِ سنجشِ وابستگی به نیکوتین. در پژوهشها نمرهی این آزمون سختیِ ترک و احتمالِ بازگشت را بهتر از میزانِ مصرف پیشبینی میکند.
چون بهترین نشانهی وابستگیِ شبانه است. وقتی سطحِ نیکوتین در خواب افت میکند، بدنِ فردِ وابسته زودتر تقاضا میکند. کسی که در پنج دقیقهی اولِ بیداری سیگار میکشد وضعیتِ متفاوتی با کسی دارد که یک ساعت صبر میکند — حتی اگر هر دو روزی ده نخ بکشند.
لزوماً نه، و این یکی از مفیدترین حرفهای این آزمون است. وابستگی و مقدارِ مصرف دو چیزِ متفاوتاند: میشود روزی پنج نخ کشید و وابستگیِ زیاد داشت. تعدادِ نخ فقط یکی از شش سؤال است و بیشترین وزن را هم ندارد.
برعکس: یعنی احتمالاً به کمکِ بیشتری نیاز دارید تا موفق شوید. در وابستگیِ زیاد، ترکِ بدونِ کمک نرخِ موفقیتِ پایینی دارد، ولی درمانِ دارویی و مشاوره با هم آن را چند برابر میکنند. دانستنِ این عدد یعنی از اول راهِ درست را انتخاب کنید.
شواهد بهطورِ کلی به سمتِ تعیینِ یک تاریخِ مشخص و ترکِ کامل است، بهویژه در وابستگیِ زیاد؛ کمکردنِ تدریجی معمولاً به جبرانِ ناخودآگاه — کامتر کشیدنِ هر نخ — میانجامد. ولی این تصمیم با پزشک بهتر گرفته میشود، چون به سابقهی تلاشهای قبلی هم بستگی دارد.
نامِ رسمیاش «آزمون فاگرشتروم برای وابستگی به نیکوتین» است و در منابعِ انگلیسی FTND نوشته میشود. اگر با «تست اعتیاد به سیگار»، «تست وابستگی به نیکوتین» یا «تست فاگرشتروم» به اینجا رسیدهاید، همین است. یک نکته: نسخهی قدیمیترش هشت سؤال داشت؛ آنچه اینجا اجرا میشود بازنگریِ ششسؤالیِ ۱۹۹۱ است که امروز استاندارد شمرده میشود.
در حال آمادهسازی…